
اقتصاد۲۴- زورآزمایی نفت در هورالعظیم همچنان ادامه دارد. چهار میدان نفتی با بیش از ۳۰۰ حلقه چاه نفت، نفس هورالعظیم را گرفتهاند. حالا پای میدان جدیدی به این آخرین بازمانده تالابهای بینالنهرین باز شده است؛ «میدان نفتی سهراب» که قلب هورالعظیم را نشانه گرفته. قرار است بکرترین نقطه هور، هم محل تاخت و تاز نفتیها شود؛ ضربه مهلک دیگری به این تالاب نیمه جان که دیگر چیزی از هورالعظیم باقی نخواهد گذاشت. تالاب مرزی هورالعظیم در جنوب غربیترین نقطه کشور، در خوزستان، پیش از اینهم با چالش نفت و بیآبی مواجه بود. با ظهور شرکتهای نفتی، روند خشکاندن این تالاب که با آبگیری سد کرخه شروع شده بود، تشدید شد. بهطوریکه در سالهای اخیر بیش از نیمی از هور، تبدیل به بیابانی خشک و بایر شده است. در ۱۴ سال گذشته چهار میدان نفتی آزادگان شمالی، آزادگان جنوبی، یاران شمالی و یاران جنوبی، فعالیتهای اکتشاف و استخراج را در این منطقه حفاظتشده توسعه دادند. محسن خجستهمهر مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران، اما ۸ اردیبهشت ۱۴۰۲ در جریان سفر رییسی به خوزستان و مراسم افتتاح پالایشگاه گاز هویزه، از آغاز عملیات اجرایی توسعه میدان نفتی سهراب به ارزش ۸۰۰ میلیون دلار خبر داده است. این در حالی است که سیروس کریمی معاون محیط زیست انسانی اداره کل حفاظت محیط زیست خوزستان، در گفتگو با «اعتماد» تایید کرده است که گزارش ارزیابی محیطزیستی طرح توسعه میدان نفتی سهراب همچنان در حال بررسی است و هنوز مجوزی صادر نشده است. محمدجواد اشرفی مدیرکل سابق حفاظت محیطزیست خوزستان نیز پیش از این در گفتگو با «اعتماد» توضیح داده است: «طرح میدان نفتی سهراب اواخر دهه ۸۰ بدون اخذ مجوز ارزیابی محیطزیستی فعالیتش را شروع کرده و ۲ حلقه چاه نیز در فاصله یکصد متری دایک مرزی (در نقطه صفر مرزی) و منتهیالیه هور حفر کرده است. گزارش ارزیابی برای این دو حلقه چاه و خطوط انتقال آنها به طول ۴۰ کیلومتر، اما در سال ۱۳۹۷ در کارگروه ملی، بررسی و با اجرای این طرح موافقت شد که مجوزش دیماه پارسال به صورت رسمی صادر شد.»
اشرفی سیاستگذاریهای ملی را مبنی بر توسعه میدان نفتی سهراب عنوان میکند: «گفته شده که میدان نفتی سهراب مخزن مشترک ما و عراق است، با توجه به سیاستگذاری ملی برای بهرهبرداری اولویتدار از مخازن مشترک، تصمیم گرفته شده که توسعه فعالیتهای نفتی و برداشت و استخراج در میدان سهراب انجام شود.»
وزارت نفت پارسال درخواست توسعه کامل میدان نفتی سهراب را در قالب ۲۵ پد (سکوی نفتی) و ۳۵ چاه، مطرح و گزارش ارزیابی محیطزیستی آن را به سازمان محیطزیست ارایه کرد که با توجه به قرار گرفتن بخش قابل توجهی از این طرح در مخزن شماره یک تالاب، با مخالفت اداره کل حفاظت محیطزیست خوزستان مواجه شد. اشرفی به تغییرات در طرح اولیه توسعه میدان سهراب اشاره میکند: «بیش از ۱۵ نقطه پراکنده را برای استحصال (خشک کردن) معرفی کردند، به این معنی که در مجموع حدود ۳۰ هکتار از تالاب باید خشک شود که ما به هیچوجه موافقت نکردیم؛ لذا طرح مرجوع و دوباره بررسی شد. نهایتا ۶ محدوده هر کدام به مساحت سه هکتار در حاشیه دایک مرزی در منتهیالیه مخزن شماره ۲ تالاب طراحی و برای استخراج معرفی کردند. گزارش ارزیابی این طرح با عنوان طرح توسعه میدان نفتی سهراب برای ۲۰ حلقه چاه در حال حاضر تحویل و در نوبت بررسی است. گزینههای مختلفی را بررسی کردیم که به جای خشک کردن بخشهایی از تالاب، برداشت نفت به صورت اسکلهای (اجرا در محیط آبی) انجام شود، اما گفتند با توجه به عمق آب در هورالعظیم و محدودیتهای محیطی امکان اجرایش نیست. حفاری کج (مورب) و خارج از محیط تالاب نیز مورد بررسی قرار گرفت که گفتند آنهم به لحاظ مسائل فنی امکانپذیر نبوده. بنابراین در صورتی که سیاست و ضرورت بر برداشت نفت باشد، تنها گزینه همین است. ما سعی کردیم تعارض و تداخل در محدوده تالاب را به حداقل برسانیم و انتقال چاهها به موازات دایک مرزی برای این بوده که اثرات کمتری متوجه تالاب شود.»
