اقتصاد۲۴ – از آنجا که مهمترین موضوع بحث میان ارمنستان و روسیه یعنی قره باغ است، روابط با مسکو هم باید از نو بازنگری شود. برای بیشتر ارامنه، کرملین یک متحد غیرقابل اعتماد است که در لحظه نیاز به آنها پشت کرد. نقطه عطف ماجرا، در نزاع دیرپا میان ارمنستان و آذربایجان رقم خورد. چندی نیکول پاشینیان، نخست وزیر ارمنستان، اعلام کرد که ارمنستان تنها به یک شرط به صلح میرسد: اینکه بلندپروازیهای سرزمینی اش را به مرزهای زمان اتحاد شوروی محدود کند. به عبارت دیگر، باید از ناگورنو – قره باغ یعنی منطقهای کوهستانی که برای کنترل آن چندین بار با آذربایجان جنگیده، دست بکشد. چند روز پس از این سخنان، آذربایجان یک پاسگاه در کریدور لاچین مستقر کرد که اصطلاحا “جاده زندگی” میان ارمنستان و جمهوری به رسمیت شناخته نشده ناگورنو – قره باغ است.
سخنان پاشینیان، پوشش رسانهای گستردهای داشت و بسیاری از صراحت لهجه آن حیرت کردند، هرچند در اساس، حرف تازهای نبود. از سال ۲۰۲۰ که ارمنستان در جنگ با آذربایجان شکست خورد، دولت ارمنستان تلاش داشته تا فرمولی را برای آینده قره باغ بیابد که مورد رضایت باکو باشد و نارضایتی گستردهای را در ارمنستان هم دامن نزند. آوریل پارسال بود که پاشینیان از تغییر اولویتها سخن گفت. برای ایروان، نکته کلیدی وضعیت قره باغ نیست بلکه “تضمین امنیت و حقوق” کسانی است که در آنجا زندگی میکنند. به عبارت دیگر قره باغ بخشی از آذربایجان خواهد بود، اما گفتگوهای دشواری بر سر مسائل ویژه ای، چون وضعیت زبان ارمنی مطرح است. نخست وزیر ارمنستان همچنین با طرح این نکته که این تصمیم به درخواست شرکای بین المللی “دور و نزدیک” اتخاذ شده است، تلاش کرد بار مسوولیت آن را از دوش خود بردارد.
در ماه سپتامبر، پاشینیان اعلام کرد که آماده امضای توافق صلح با باکو است. البته که بسیاری از ارامنه او را یک خائن میدانند، اما هدف اصلی، حصول “صلح و امنیت درازمدت برای ارمنستان در همان قلمروی ۲۹۸۰۰ کیلومتری این جمهوری در دوران شوروی، است. ” باکو، در پس زمینه این سخنان، آرام آرام نواحی تحت کنترل خود در قره باغ را گسترش میدهد. شرکای بین المللی ایروان دخالتی نمیکنند و دولت ارمنستان هم تصمیم گرفته است که واکنشی نداشته باشد چرا که نه تنها موجب خشم باکو بلکه همچنین ناخرسندی میانجیگران بین المللی میشود.
بیشتر بخوانید: توافقنامه صلح میان آذربایجان و ارمنستان