اقتصاد۲۴ – سد گتوند باز هم روستاهای اطرافش را بلعید. ۶ روستا در شهرستان لالی و ۲ روستا در شهرستان مسجدسلیمان در شمال خوزستان، در حالی قربانی بلندترین سد روی رودخانه کارون شدهاند که هنوز پولی بابت زمین و خانههایشان از وزارت نیرو دریافت نکردهاند.
به گزارش اعتماد ، آب دریاچه سد که از ابتدای امسال کمکم بالا آمده بود، حالا به بیشترین میزان خود رسیده و روستاهای «پابرآفتاب»، «تنگهلیل»، «رگهلیل»، «گلانبار»، «چالناک»، «چملوند»، «تلخاب تاجدین» و «پرنوشته» را در دو طرف دریاچه سد، به زیر آب برده است. تصاویری که به «اعتماد» رسیده، نشان میدهد که آب در حال بالا آمدن در روستاهای مسجدسلیمان است و اهالی در حال نقل مکان هستند. آب تا سقف بعضی از خانهها رسیده و در حال وارد شدن به خانههایی است که در قسمتهای بالادستتر قرار دارند. سد گتوند که یکی از گرانترین و پرحاشیهترین طرحهای وزارت نیرو است، در ۱۰ کیلومتری گتوند قرار دارد و از ۱۲ سال پیش در زمان افتتاحش، بیشترین هزینه را برای محیطزیست، رودخانه کارون و روستاهای اطرافش به همراه داشت.
ساخت این سد روی یک سازند نمکی، با انتقادات گسترده مواجه بوده و به عنوان «فاجعه ملی» مشهور شده است. این سد در زمان آبگیری ۴۱ روستا را به زیر آب برد. تعدادی از روستاها در زمان ترسالی، با بالا آمدن تراز آب در مخزن سد شاهد آبگرفتگی و غرق شدن خانه و مزارع خود هستند. «علی یوسفی» از اهالی روستاهای آب ماهیک در شهرستان لالی میگوید: «روستاهای پابرآفتاب، تنگهلیل، چالناک و گلانبار در این منطقه با بالا آمدن آب سد گتوند، کمتر از یک ماه است که دوباره زیر آب رفتهاند. هیچ هشداری هم در این باره به مردم نداده بودند. امسال بارندگی خوب بود و روستاییان زمینهایشان را گندم و جو کاشته بودند که محصول پرثمری داشت، اما همهاش در این آبگرفتگی از بین رفت. نزدیک به ۶۰ خانوار از اهالی در این روستاها ساکن بودند که دوباره آواره شدند؛ بعضی از آنها به بازفت رفتند و برخی هم به اندیکا، لالی یا شوشتر نقل مکان کردند.»
در سالهای ۱۳۹۸ و ۱۳۹۹ نیز که بارندگی زیاد بود، مخزن سد گتوند حداکثر آبگیری را داشت و روستاهای آب ماهیک و مسجدسلیمان را به زیر آب برد. اما آوارگی اهالی روستاهای حاشیه سد گتوند از مرداد ماه ۱۳۹۰ با آغاز آبگیری سد شروع شد. آن زمان به روستاها گفتند که آنجا را تخلیه کنند ولی بعضی از اهالی راضی به ترک خانههایشان نشدند، چون به قیمتگذاری خانه و زمینهایشان اعتراض داشتند و آن را ناچیز و ناعادلانه میدانستند که نمیشد با این پول کم برای خود خانه بخرند. اما با وجود این اعتراضات سد آبگیری شد، آب و برق و تلفن روستاها را قطع کردند و اهالی ناچار به مهاجرت شدند. یوسفی در این سالها به عنوان نماینده اهالی آب ماهیک، مطالبات آوارگان سد گتوند را پیگیری کرده است. او میگوید: «بعد از آبگیری سد، خانههای روستاییان زیر آب رفت و خراب شد که بسیاری از آنها نتوانستند دوباره خانهها را بسازند. در خشکسالیها که آب سد پایین میآید اهالی بازمیگردند و در منطقه آب ماهیک در چادر زندگی میکنند که حالا با آبگرفتگی مجدد روستاها دوباره آواره شدند و به کوچنشینی روی آوردهاند.»
«زال صالحی»، بخشدار مرکزی لالی نیز میگوید: «۲۰ روزی هست که آب سد گتوند بالا آمده، سطح آب دریاچه امسال بیشتر از سالهای قبل و حتی بیشتر از زمان آبگیری سد است که این مساله باعث شده بخشهایی از زمینهای کشاورزی در منطقه آب ماهیک و روستاهای چملوند، پابرآفتاب، رگهلیل و تنگهلیل زیر آب برود. البته هنوز نتوانستیم میزان خسارت به زمینهای کشاورزی را برآورد کنیم، چون این روستاها در محاصره آب هستند و راه دسترسی به آنها قطع شده است.» او همچنین تایید میکند که اخطاریهای مبنی بر هشدار نسبت به بالا آمدن آب سد گتوند دریافت نکرده است. صالحی با اشاره به اینکه اخیرا جلسهای با مسوولان سد گتوند نداشتهاند، میگوید: «مطالبات منطقه آب ماهیک از سد گتوند هنوز پرداخت نشده و اهالی از سال ۱۳۸۹ درگیر این مساله هستند. این روستاها قبلا آباد بودند و شورا و دهیاری داشتند که با آبگیری سد زیر آب رفتند، اما چند سالی که خشکسالی بود مردم برگشتند و در همان منطقه ساکن شدند. حالا ما پیگیر هستیم که روستاهای این منطقه را دوباره احیا کنیم و برای آنها برق و جاده بسازیم تا مردم در مناطقی که دچار آبگرفتگی نمیشوند، بتوانند ساکن شوند.»