اقتصاد۲۴- همه چیز از یک پست اینستاگرامی آغاز شد. وزیر خارجه سابق ایران سکوت خبری خود را پس از نزدیک به دو سال از تغییر دولت شکست و با طرح یک بحث نظری که ریشهای قدیمی در روابط خارجی ایران دارد، فضای سیاسی کشور را مجددا دستخوش مناقشه کرد. محمدجواد ظریف با اشاره مجدد به اظهارات جنجالی خود درخصوص اینکه مردم ما انتخاب کردهاند که اینگونه زندگی کنند، با پرداختن به تفسیر دوباره این بحث نوشت: «ما در طول تاریخ اهدافمان را بر اساس آرزوهایمان چیده ایم و به توانایی هایمان توجهی نکرده ایم، گرایش تاریخی ما برای رسیدن به آرزوها بدون در نظرگرفتن امکانات، در سیاست خارجی نمایان است، در ۷۵سال برنامه ریزی توسعه ما، منابع ملی نابود شده و توسعه نیز حاصل نشده، چون بیشتر برنامهها به جای ترسیم مسیر جبران عقب ماندگیها متناسب با امکانات و فرصتها، حدیث آرزومندی سیاستمداران بوده اند. آگاهانه یا ناخودآگاه ما مردم انتخاب کرده ایم آنان را که به دنبال آرزوهایمان بوده اند بستاییم.»
پستی که بلافاصله واکنشهای گستردهای را در توییتر به دنبال داشت و موافقان و مخالفان فرصتی پیدا کردند تا با تبیین مواضع سیاسی خود، بر این بحث نظری بیفزایند. اما آنچه این روند شکلگرفته را بیش از پیش با جنجال مواجه کرد، حضور ششساعته ظریف در اتاق گفتارها در کلابهاوس بود که به ناگفتههای زیادی از مذاکرات برجام، نجات برجام، دیپلماسی منطقهای، دیپلماسی و میدان و انتقادات دیپلماتیک ناظر بر سیاست داخلی پرداخت. ناگفتههایی که بلافاصله با انتشار وسیع در سایتها و کانالهای خبری روبهرو شد و صفبندی موافقان و مخالفان را که از شهریور ۱۳۹۲ و شروع مذاکرات هستهای در دولت حسن روحانی روبهروی یکدیگر قرار گرفتهاند، تشدید کرد. اگرچه برخی شکستن این سکوت را در ارتباط با تکاپوهای اصلاحطلبان برای حضور در انتخابات اسفند ماه مجلس شورای اسلامی یا در ارتباط با پدیدار شدن روزنههای مذاکرات احیای برجام پس از ماهها تعلیق ارزیابی میکنند، اما شاید هدف ظریف بیشتر دفاع از میراث خود در طول هشت سال صدارت وزارت خارجه و راهبری مذاکرات هستهای بوده است. آنگونه که بارها در طول این چند ساعت گفتگو به این ناگفتهها اشاره میکند. اگرچه ظریف پیشتر نیز در اردیبهشت ۱۴۰۰ در گفتوگوی هفتساعته با سعید لیلاز اقتصاددان ناگفتههای زیادی را از مذاکرات برجام به زبان آورد که منجر به مناقشات گسترده در فضای سیاسی کشور شد.
ظریف بارها در طول این گفتوگوی چندساعته به برجام و ناگفتههای آن اشاره کرد و در مورد چرایی ورود به مذاکرات گفت: ما میخواستیم اجماع امنیتی علیه ایران شکسته شود و به همین دلیل مذاکره کردیم و برداشتن تحریمها تنها هدف ما در مذاکرات نبود. مذاکرات را با مشکلی که روسیه ایجاد کرد، آغاز کردیم. برای کسانی که میگویند برجام برای رفع تحریم بود، بگویم ما تا فروردین ۹۴ فقط بحث هستهای داشتیم و از آن به بعد وارد مساله برداشتن تحریم شدیم. من معتقد بودم اگر زودتر وارد برداشتن تحریمها میشدیم، آمریکا مابهازا میخواست و باید امتیاز میدادیم.