اقتصاد۲۴– شاید این اولین عروسی سلطنتی در چنین سطحی بود که در خاورمیانه فیلمبرداری میشد. سال ۱۹۳۹ میلادی زمانی که فوزیه شاهدخت مصر با محمدرضا پهلوی ولیعهد وقت ایران ازدواج کرد و خاندان سلطنتی دو کشور برجسته خاورمیانه را در یک اتحاد استراتژیک درهم آمیخت. هزاران نفر برای این مراسم در کاخ عابدین قاهره جمع شده بودند جایی که مراسم عروسی با آتش بازی و رژهای که تمدنهای دو ملت را به نمایش میگذاشت برگزار شد.
به گزارش فرارو به نقل از سی ان ان، شاهدخت فوزیه خواهر فاروق اول آخرین پادشاه مصر بود و تنها ۱۷ سال داشت که با ولیعهد ایران ازدواج کرد. ولیعهد وقت ایران دو سال بعد به مقام سلطنت رسید و شاه ایران شد. فوزیه در سال ۱۹۴۵ درخواست طلاق داد و طلاق در سال ۱۹۴۸ میلادی توسط تهران به رسمیت شناخته شد.
چهل سال پس از آن مراسم ازدواج، محمدرضا پهلوی در جریان انقلاب اسلامی از قدرت ساقط شد. انقلابی که مسیر روابط ایران با کشورهای عربی را تغییر داد و روابط ایران و مصر را به طور خاص در یک مارپیچ قرار داد که تا به امروز هم ادامه دارد. اما این عدم ارتباط ممکن است به زودی به پایان برسد.
رهبر انقلاب هفته گذشته عادی سازی روابط با مصر، پرجمعیتترین کشور عربی را تایید کردند و گفتند که ایران از علاقه مصر به احیای روابط استقبال میکند. صفحه منتسب به رهبر انقلاب در توییتر درباره ارتباط ایران و مصر نوشت: “ما در این زمینه مشکلی نداریم”.
گزارشهای رسانهها از تنش زدایی احتمالی بین دو کشور پس از دیدار “هیثم بن طارق” سلطان عمان در ماه گذشته که به عنوان تلاشی برای میانجی گری برای آشتی تلقی میشد حکایت دارد. اظهارات اخیر مقام عالی رهبری ایران در حالی بیان میشود که عربستان سعودی پس از نزدیک به هشت سال تعلیق روابط دیپلماتیک رابطه خود را با ایران عادی میکند. ایران هفته گذشته سفارت و کنسولگری خود در عربستان سعودی را بازگشایی کرد. “هلیر” محقق کارنگی میگوید: “ایران همیشه به دنبال همکاری بیشتر در منطقه وسیعتر عربی بوده است و عادی سازی رابطه با مصر که به طور سنتی متحد ایالات متحده بوده برای تهران یک جایزه محسوب میشود”.
او میافزاید: «حتی اگر دقیق نباشد روایت این است که تهران در حال تقویت موقعیت خود به بهای هزینه ایالات متحده است”. البته او معتقد است که برای مصر روابط با تهران از نظر اولویت در دستور کار نیست چرا که از دید مقامهای مصری، تهران واقعا نمیتواند کمک زیادی به قاهره ارائه کند.»
در سطح وسیعتر منطقه شاهد مجموعهای از نزدیکیها بین کشورهایی بوده که زمانی با یکدیگر در تضاد منافع قرار داشتند. جدای از عربستان سعودی و ایران؛ مصر با ترکیه و قطر آشتی کرده است و اتحادیه عرب ماه گذشته پس از بیش از یک دهه انزوا از بازگشت سوریه به عنوان یک عضو استقبال کرد.
“تریتا پارسی” نایب رئیس اندیشکده موسسه کوئینسی در واشنگتن اشاره میکند: ایران که در عادی سازی روابط با غرب شکست خورده و اکنون روابط قویتر با سایر کشورهای خاورمیانه را به عنوان یک جایگزین در نظر میگیرد.
او به “سی ان ان” میگوید که منطقه در حال تقویت دیپلماسی است. «ما با لحظه جدیدی روبرو هستیم که در آن پیکربندی جدیدی در منطقه رخ میدهد و به نفع همه است که پیش از برقراری نظم جدید در منطقه قدرت مانور خود را به حداکثر برسانند.»
پارسی اشاره میکند که بخش عمدهای از این امر ناشی از این باور منطقهای است که نقش ایالات متحده در منطقه و به نوبه خود حفاظت از آن در حال افول است.