به گزارش تابناک، بازار جهانی نفت در سال ۲۰۲۵ وارد دورانی بیثبات و رقابتی فراگیر شده است. سه قدرت اصلی نفت یعنی ایالات متحده، عربستان سعودی و روسیه هر یک با استراتژی متفاوتی در پی کسب سهم بیشتر از بازار پررونق آسیایی هستند؛ بازاری که بیش از ۶۰ درصد از رشد تقاضای جهانی را در دهه پیشِرو به خود اختصاص میدهد.
تصمیم اخیر اوپک+ در ۳۰ نوامبر ۲۰۲۵ برای تثبیت تولید در سهماهه نخست ۲۰۲۶، اقدامی در برابر مازاد عرضه جهانی تلقی میشود؛ اما در پس این اقدام، رقابتی سیستماتیک و ساختاری شکل گرفته که تعیینکننده آینده قیمت و مسیر تجارت نفت خواهد بود.
برآوردهای آژانس بینالمللی انرژی (IEA) در گزارش نوامبر ۲۰۲۵نشان میدهد اگر روند فعلی عرضه ادامه یابد، در سال ۲۰۲۶مازاد عرضهای تا ۴ میلیون بشکه در روز محتمل است؛ شرایطی که قدرت چانهزنی را از تولیدکنندگان گرفته و به خریداران آسیایی منتقل میکند. عرضه جهانی نفت در ۲۰۲۵ به ۱۰۶ میلیون بشکه در روز رسیده، که رشد ۳ میلیون بشکه در روز نسبت به سال قبل را منعکس مینماید.
ایالات متحده؛ نفت شیل، صادرات و دیپلماسی انرژی
ایالات متحده با جهش تولید نفت شیل در سال جاری، نقش خود را بهعنوان صدر فهرست تولیدکنندگان نفت تثبیت کرده است. در اکتبر ۲۰۲۵، تولید نفت خام این کشور به حدود ۱۳.۶۳ میلیون بشکه در روز رسیده و صادرات نفت ر چنین فضایی، ایران تقریباً از دور رقابت خارج شده است. صادرات رسمی ایران بهدلیل تحریمها، محدود است و محمولههای فعلی عمدتاً از مسیرهای غیررسمی و با تخفیف عرضه میشوند؛ وضعیتی که نه فقط درآمد نفتی کشور را کاهش میدهد، بلکه ریسک بلندمدت برای بازگشت رسمی به بازارهای بینالمللی را افزایش میدهد.
صادرات ایران نزدیک به ۲.۲ میلیون بشکه در روز باقی ماند، اما تحریمهای اخیر ایالات متحده علیه بیش از ۱۷۰ کشتی و شبکههای فروش نفت، ورود رسمی تهران به بازار را ضعیفترکرده است.
در جهانی که عرضه زیاد است و تنوع تأمین و چانهزنیهای قیمتی تعیینکنندهاند، فقط ذخیره و ظرفیت کافی نیست. ایران یا باید هوشمندانه بازی کند، یا پذیرای نتیجه حذف خود باشد.
پارسا ملکی