اقتصاد۲۴- کمتر از یک سال پیش زمانی که در آستانه تدوین برنامه هفتم بودیم، مرکز پژوهشهای مجلس در گزارشی حوزه زنان در شش برنامه توسعه را رها شده توصیف کرد. پس از آن اوایل تیر ماه سال جاری وقتی که دیگر لایحه برنامه هفتم ارائه شده بود، در گزارش دیگری نوشته بود که برنامه هفتم در شناخت مسائل زنان ناکام است و نتوانسته به نگاهی جامع در این حوزه برسد. با این وجود هفته جاری با اظهار نظر انسیه خزعلی، معاون امور زنان و خانواده ریاست جمهوری در تشریح حوه ورود لایحه برنامه هفتم توسعه به حوزه زنان شروع شد. او اختصاص یک فصل با ۱۲ حکم در برنامه توسعه را به نفع زنان دانست و گفت: «مقایسه لایحه برنامه هفتم توسعه با سایر برنامههای توسعه نشان میدهد که با نگاهی بهتر نسبت به حوزه زنان و خانواده تدوین شده است.»، اما جمعی از جامعهشناسان و اقتصاددانان در نشست «زنان و مشارکت اقتصادی در ایران: فرصتها و چالشها و چشمانداز برنامه هفتم توسعه» که معاونت پژوهشی اتاق فکر مسائل اجتماعی فرهنگستان علوم برگزار کرد، نظر دیگری داشتند. به عقیده آنها برنامه هفتم توسعه بیتوجه به مطالبات زنان تدوین شده و به همین نمیتوان آینده روشنی را برای زنان متصور بود. خلاصهای از آنچه در این نشست گذشت را در ادامه میخوانید:
هر چند برخی گمان میکنند بازتاب اخبار حوزه زنان درباره شکاف و نابرابری جنسیتی و به حاشیه رانده شدن زنان و سهم قلیل آنها از مشارکت اقتصادی و سیاسی، مغرضانه است. اما آمارهای جهانی نشان میدهد که سوگیری باورهای جنسیتی ما، مشارکت اقتصادی و سیاسی زنان ایرانی را با موانع جدی روبهرو کرده است. اینکه بنا بر گزارش برنامه عمران ملل متحد، ۶۷ درصد جامعه ایران با مشارکت سیاسی زنان، ۴۷ درصد با حق تحصیل زنان، ۷۷.۵ با مشارکت اقتصادی زنان و ۶۷ درصد با حضور فیزیکی آنها در جامعه زاویه داشتهاند؛ خود به تنهایی نشان میدهد که زنان چه راه سختی برای باز پس گیری حقوق خود دارند. حالا تصور کنید که این تفکر در جایگاه برنامهریزی چه سرنوشتی را برای زنان میتواند رقم بزند. از این رو پیروی ارائه برنامه توسعه هفتم، نشستی که در فرهنگستان علوم با حضور شیرین احمدنیا، دانشیار جامعهشناسی دانشگاه علامه طباطبایی و حسین راغفر، استاد اقتصاد دانشگاه تهران برگزار شد. صاحبنظران در این نشست، به نوعی این مسئله را تایید کرد که زاویه دید برنامهریزان با آنچه زنان با آن رو به رو هستند؛ فرسنگها فاصله دارد.
شیرین احمدنیا، جامعه شناس در نشست «زنان و مشارکت اقتصادی در ایران: فرصتها و چالشها و چشمانداز برنامه هفتم توسعه» با اشاره به آخرین گزارش شکاف جنسیتی مجمع جهانی اقتصاد و مقایسه وضعیت ایران با کشورهای منطقه گفت: «در گزارش سال ۲۰۲۳ مجمع جهانی اقتصاد، رتبه کلی ایران از بین ۱۴۶ کشور جهان در رتبه ایران ۱۴۳ قرار گرفته است. به بیان دیگر وضعیت شکاف جنسیتی در ایران چنان نامطلوب است که ما در مقایسه با کشورهایی مثل کنگو، پاکستان، مراکش، قطر و نیجریه نیز اوضاع خطیرتری داریم و فقط از سه کشور الجزیره، چاد و افغانستان وضعیت بهتری داریم.» او با مقایسه آماری ایران در شاخصهای مشارکت اقتصادی، بهداشت و سلامت، آموزش و مشارکت سیاسی با کشورهای منطقه توضیح میدهد: «تحولاتی که در جوامع پیرامونی ما برای زنان رخ داده باید برای ما و برنامهریزان وسیاستگذاران هشداردهنده باشد. مقایسههای آماری نشان میدهد کشورها در شاخصهای مختلف، وضعیت متفاوتی را تجربه میکنند. به طور مثال وضعیت شکاف جنسیتی در حیطه آموزش زنان بهبود نسبی داشته و در حوزه بهداشت و سلامت، امید به زندگی مردان و بهویژه زنان در وضعیت مطلوبی قرار داریم.