اقتصاد۲۴- کشمکش بر سر میدان گازی آرش بالا گرفته و علاوه بر کویت، عربستان و ایران، عراق هم وارد گود شده است. میدان گازی آرش که کشورهای عربی آن را الدوره میخوانند از دیرباز به دلیل تعییننشدن مرزهای آبی بین کشورهای حاشیه خلیج فارس محل مناقشه بوده است، اما حالا کویت و عربستان مدعی هستند که این میدان تنها به دو کشور گفتهشده تعلق دارد و عراق معتقد است که میدان گازی آرش به کل متعلق به خودش است و در واقع کشورهای عربی سهم ایران را از این میدان نفی میکنند.
به گزارش شرق اما این در حالی است که پیش از این عربستان و کویت برای تعیین مرزهای آبی و سهم هر کشور از این میدان گازی حاضر به مذاکره شدهاند، اما بهتازگی کویت در ادعایی دیگر این مسئله را هم نفی کرده است.
در سال ۱۹۶۲ پس از حفاری ژاپنیها، خبر کشف ذخایر عظیم گازی در خلیج فارس منتشر شد. ذخایری که حجم آنها تا ۶۰ هزار میلیارد فوت مکعب برآورد شده بود. این میدان مشترک بین ایران، کویت و عربستان بود و سمت ایرانی آن آرش و سمت عربی آن الدوره نام گرفت. از همان جا بود که اختلافات بر سر مرزهای آبی برای تعیین سهم کشورها از این میدان گازی شروع شد. مهدی حسینی که به معمار قراردادهای نفتی معروف است و در گذشته سمت دبیر کمیته بازنگری قراردادهای نفتی وزارت نفت را بر عهده داشته، به «شرق» میگوید مشکل عمده این است که مرزهای آبی در این منطقه تعیین نشده و ادعای کویت و عربستان در این زمینه بیپایه است. او توضیح میدهد که پس از خبر اکتشاف میدان گازی در این منطقه، تعیین مرزهای دقیق آبی برای ایران مهم شد، اما کویت از سال ۱۳۴۹ خورشیدی تا ابتدای دهه ۸۰ برای تعیین مرز آبی حاضر به مذاکره نشد. از آن سمت، چون در آن سالها هنوز گاز در بازار انرژی جهان رایج نبود استخراج منابع میدان گازی آرش به تعویق افتاد تا اینکه در ابتدای دهه ۸۰ خورشیدی که اکبر هاشمیرفسنجانی، رئیس شورای عالی خلیج فارس بود ایران تصمیم گرفت دکل حفاری خود را به میدان گازی آرش ببرد. حسینی میگوید که در آن زمان او نماینده وزارت نفت برای پیگیری این مسئله بود و از آنجا که کویت زیر بار تعیین مرز آبی نمیرفت، ایران این تصمیم را گرفت و شروع به حفاری در این منطقه کرد، اما این اقدام ایران با واکنش شدید روزنامههای کویتی مواجه شد و رسانههای این کشور نوشتند «فرق ایران با عراق چیست که عراقیها با تانک به کویت میآیند و ایران با دکل حفاری؟».
این واکنش گسترده رسانههای کویتی سبب شد سفرای عربستان و کویت، ایران را برای خروج دکل حفاری از میدان گازی آرش یا همان الدوره زیر فشار بگذارند و کویت، ایران را به شکایت در مجامع بینالمللی تهدید کرد، اما ایران اعلام کرد که باید برای تعیین مرزهای آبی مذاکره از سر گرفته شود. در دولت محمد خاتمی، ایران فعالیتهای اکتشافی را متوقف و دکل را از میدان آرش خارج کرد، اما قرار شد دو کشور با حل مناقشه مرزی، توسعه میدان را آغاز کنند. حسینی میگوید که کویت زیر این فشارها بالاخره حاضر شد که به مذاکره درباره مرزهای آبی تن بدهد و وزیر نفت این کشور با نقشههای جغرافیایی به ایران آمد، اما مسئله دنبال نشد.
در مقابل ایران، کویت و عربستان که توافق کرده بودند تا تعیین مرزهای آبی، هیچ کشوری در میدان گازی آرش حفاری نکند، عهد شکسته و کویت از همان سالها یعنی سال ۲۰۰۰ در طرحی مشترک با عربستان، فعالیتهای اکتشافی و توسعهای را روی میدان گازی آرش شروع کرد و اطلاعی به ایران نداد.