اقتصاد۲۴- با ارسال لایحه «ارجاع اختلاف بین بانک مرکزی ایران و دولت جمهوری کره به داوری» از سوی رئیسجمهوری به مجلس، شکایت ایران از کره جنوبی درباره استرداد مطالبات از بانکهای این کشور از روز شنبه آغاز شد. در این مدت رسانهها از ابعاد اقتصادی و همچنین حقوقی به این موضوع پرداختند، اما یکی از لایههای عمیق و مغفول مانده به ارتباط این شکایت با توقف احتمالی مذاکرات پشت پرده تهران – واشنگتن بازمیگردد.
خبر این شکایت در کنار انتقال اموال بلوکهشده ایران از بانکهای عراق به عمان و همچنین تحرکات نظامی آمریکا در منطقه احتمالا حکایت از تحولات معنادار سیاسی، دیپلماتیک و میدانی طی هفتههای اخیر دارد که میتواند نشان از ناموفقبودن مذاکرات پشت پرده تهران – واشنگتن داشته باشد.
این گزاره زمانی پر رنگتر میشود که علاوه بر کنار گذاشته شدن رابرت مالی از پروندههای مربوط به ایران، سفر جیک سالیوان، مشاور امنیت ملی کاخ سفید به عربستان سعودی و دیدار پنجشنبه هفته گذشته او با محمد بن سلمان برای عادیسازی روابط ریاض – تلآویو هم نشان میدهد که در یک سناریوی احتمالی، دولت بایدن با ناامیدی از کسب و حصول توافق با ایران در زمینه فعالیتهای هستهای یا تبادل زندانیان دوتابعیتی در تلاش است عادیسازی روابط عربستان سعودی و اسرائیل را به عنوان یک برگ برندهای انتخاباتی داشته باشد؛ لذا موضوع شکایت ایران از کره جنوبی برای استرداد اموال بلوکه شده هم میتواند در کنار این تحولات مویدی بر این باشد که شاید مذاکرات پشت پرده تهران – واشنگتن به نتیجه مطلوب نرسیده است. این در حالی بود که برخی رسانهها پیشتر عنوان داشتند که در سایه مذاکرات صورت گرفته قرار شده است ایران با توقف غنیسازی اورانیوم در مرز ۶۰ درصد به بخشی از داراییهای بلوکه شده خود در عراق و کره جنوبی دست پیدا کند.
با توجه به آنچه مطرح شد اکنون دورنمای چندان مثبتی از گفتگوهای ایالات متحده آمریکا و ایران وجود ندارد. با این حال جواد ملکیان در گفت گویش با «شرق» این ارزیابی را قدری بدبینانه میداند و در این راستا بر این باور است که «لزوماً طرح شکایت ایران از کره جنوبی به دلیل بلوکهشدن اموالش، انتقال داراییها از بانکهای عراقی به عمان، تحرکات نظامی آمریکا در منطقه، کنار گذاشته شدن رابرت مالی از پرونده ایران و نیز سفر پنجشنبه هفته گذشته جیک سالیوان به ریاض برای عادیسازی روابط عربستان سعودی و اسرائیل، هیچکدام لزوماً به معنای شکست مذاکرات نیست».
این مفسر حوزه سیاست خارجی برای تبیین گفته خود تاکید دارد که «جو بایدن در آستانه ورود به سال انتخابات ریاست جمهوری باید یک توجیه و دستارودی در قبال وضعیت دولتش برای موضوعات مربوط به ایران داشته باشد»؛ لذا به گفته ملکیان، «رئیسجمهور آمریکا در این شرایط که تنور انتخابات آمریکا در حال داغترشدن است نمیتواند موضوع مذاکرات با ایران را به حال خود رها کرده و آن را پادرهوا و مقلع نگاه دارد». تحلیلگر حزه بینالملل، موید گزاره مدنظرش را انتشار اخباری پیرامون عملیاتی شدن مفاد مذاکرات پشت پرده تهران – واشنگتن میداند.
به نظر میرسد که اشاره جواد ملکیان به بخشی از گزارش اخیر روزنامه هاآرتص باشد که عنوان داشته بود، «در حالی که اسرائیل به دلیل بحران داخلی فلج شده، تفاهم واشنگتن با ایرانیها وارد مرحله اجرایی شده است و هر دو کشور به وضوح برای آرام کردن اوضاع تلاش میکنند». در ادامه این مطلب آمده است که «هدف دولت بایدن روشن است: حفظ آرامش در جبهه ایران و متوقفشدن رشد برنامه هستهای تهران تا پس از انتخابات ریاست جمهوری آمریکا در نوامبر سال آتی میلادی. دولت بایدن همچنین علیرغم ملاحظاتش در مورد نتانیاهو و بن سلمان، بهشدت به تحرکات خود برای دستیابی به پیشرفت در روابط اسرائیل و عربستان، ادامه میدهد».