اقتصاد۲۴- سفر حسین امیرعبداللهیان، وزیر امور خارجه ایران به عربستان در شرایطی به پایان رسید که در خصوص این سفر و پیامدهای ان گمانه زنیهای متعددی مطرح است. امیرعبداالهیان که در تاریخ ۲۶ مردادماه در راس هیئتی وارد عربستان شد، در ادامه رایزنیهای خود با مقامهای عربستان سعودی، با محمدبن سلمان ولیعهد این کشور در شهر جده دیدار و گفتگو کرد.
به گزارش فرارو، این نخستین سفر وزیر امور خارجه ایران به عربستان پس از هفت سال و بعد از تصمیم دو کشور برای احیای مجدد روابط است. ایران و عربستان که در سال ۱۳۹۳ روابط خود را قطع کرده بودند، در توافقی که با میاجیگری چین در تاریخ نوزدهم اسفند ماه ۱۴۰۱ در پکن انجام شد روابط خود را از سر گرفتند. پس از سفر فیصل بن فرحان، وزیر امور خارجه عربستان به ایران، اکنون سفر امیرعبداللهیان به عربستان از دید برخی کارشناسان، به عنوان گامی جدید در توسعه روابط دو کشور در نظر گرفته شده است. به گفته امیرعبداللهیان، گفتگوی منطقهای صریح و مفید و سازندهای بین وی و بن سلمان انجام شده است و حاکم سعودی دعوت وی را برای سفر به تهران پذیرفته است. این اولین دیدار رسمی ولیعهد سعودی با یک مقام ارشد ایرانی بود.
نزدیک شدن روابط ایران و عربستان و قرار گرفتن دو کشور در مسیر تنش زدایی، همزمان شده است با تلاشهای ایالات متحده برای تنش زدایی بین عربستان و اسرائیل. سفرهای متعدد سران ایالات متحده به اسرائیل و عربستان سعودی درباره خطوط کلی توافق احتمالی بین دو کشور، در شرایطی انجام شده است که برخی سناتورها و مقامهای پیشین جمهوری خواه، در خصوص سیاستهای ایالات متحده در منطقه هشدار داده اند. با توجه به اتفاقات اخیر در مناسبات سیاسی ایران و عربستان و روابط احتمالی عربستان و اسرائیلف پرسشهایی مطرح است، از جمله این که ایران چگونه میتواند بالاترین بهره را از روابط خود با عربستان دریافت کند و آغاز روابط اسرائیل با عربستان چه تاثیری در مناسبات عربستان و ایران خواهد داشت؟ عبدالرضا فرجی راد، استاد ژئوپلیتیک و سفیر سابق ایران در مجارستان و بلژیک به پرسشهای فرارو در این خصوص پاسخ داده است:
عبدالرضا فرجی راد گفت: «ایران همیشه نسبت به ایجاد رابطه کشورهای اسلامی با اسرائیل، حساس بود. این حساسیت تا حدی بود که وقتی یک کشور اسلامی با اسرائیل رابطه برقرار میکرد، ایران رابطه خود را با آن کشور قطع میکرد، یا سطح رابطه را پایین میاورد. اما در یکی دو دهه اخیر و با گسترش رابطه کشورهای منطقه با اسرائیل، ایران دیگر حساسیت پیشین را نشان نمیدهد، زیرا آن حساسیتها اکنون چندان کارساز نیست. در شرایطی که ایران در حال گسترش روابط خود با عربستان است، از این موضوع نیز مطلع است که عربستان در حال برقراری روابط با اسرائیل است. این تمایل بین دو طرف وجود دارد و آمریکا پشت این جریان است. عربستان نیز به دنبال این است که از ایجاد رابطه با اسرائیل امتیازات مهمی دریافت کند. طبعا مقامات ایران و دستگاه دیپلماسی ما از تمامی این موارد آگاهی دارند. همانطور که دیدیم، وقتی بحرین، امارات و سایر کشورهای عربی در چند سال اخیر با اسرائیل رابطه برقرار کردند، ایران به جز یک واکنش کوچک، کار دیگری انجام نداد. در نتیجه، روابط عربستان و اسرائیل را نیز مسئله مهمی در روابط ایران و عربستان نمیبینم.»