به گزارش سرویس اقتصادی تابناک، ران بوسو، تحلیلگر حوزه انرژی در یادداشتی که در رویترز منتشر شد، نوشت: سال ۲۰۲۵ را میتوان سالی سرشار از شگفتی و پارادوکس در تاریخ اقتصاد سیاسی انرژی قلمداد کرد؛ سالی که در آن جهان نظارهگر بازگشت «دونالد ترامپ» به کاخ سفید، حملات سنگین اوکراین به پالایشگاههای روسیه و از همه مهمتر، وقوع جنگ مستقیم میان ایران و اسرائیل بود.
بر اساس هر آموزه کلاسیک اقتصادی یا تاریخ روابط بینالملل، وقوع این نوع اتفاقات که «قوهای سیاه» (Black Swan Events) خوانده میشوند و بحرانهای درهمتنیدهای میبایست قیمت نفت را به سطوح نجومی و سهرقمی سوق میداد. اما بازار نفت در کمال ناباوری، با خونسردی و آرامشی که به کرختی شباهت داشت، به این وقایع واکنش نشان داد.
ناظران بازار انرژی اکنون از شکلگیری یک «هنجار جدید» سخن میگویند؛ عصری که در آن فراوانی عرضه بر هراسهای ژئوپلیتیک فائق آمده و «حق بیمه ریسک» (Geopolitical Premium) که معاملهگران همواره بر قیمت هر بشکه نفت میافزودند عملاً محو شده است.
سناریوی روز قیامت و واکنش سرد بازار
۱3 ژوئن ۲۰۲۵ نقطه عطفی بود که نظریههای سنتی بازار نفت را به چالش کشید. در این روز، اسرائیل حملات گستردهای را علیه تأسیسات نظامی، دوز سناریوهایی وجود دارد که میتواند این آرامش را برهم زند. اوپک ممکن است در واکنش به اشباع بازار، مجدداً سیاست کاهش تولید را اتخاذ کند. همچنین، تنشهای حلنشده میان اسرائیل و ایران همچنان بسان آتش زیر خاکستر باقی مانده است.
اما درس بزرگ سال ۲۰۲۵ برای سیاستمداران و معاملهگران این است که ماهیت بازار دگرگون شده است. در عصر وفور عرضه، «ترس» بهتنهایی برای تکان دادن بازار کافی نیست. برای اینکه قیمتها دچار شوک واقعی شوند، دیگر لفاظیهای سیاسی، تحریمهای کاغذی یا حتی جنگهای محدود کارساز نیستند؛ بازار تنها زمانی واکنش نشان خواهد داد که جریان فیزیکی نفت در مقیاسی وسیع و واقعی قطع شود. تا آن زمان، به نظر میرسد نفت آموخته است که چگونه با جنگ همزیستی کند.
محمدحسین لطفالهی