
به گزارش گروه سیاسی خبرگزاری دانشجو ؛ اقدام اخیر نیروی دریایی سپاه پاسداران در توقیف نفتکش حامل پرچم جزایر مارشال در تنگه هرمز، در بستر پیچیدهای از تحولات امنیتی منطقهای و فشارهای فزاینده غربی علیه ایران رخ داده است. اگرچه این عملیات با استناد به نقض قوانین دریایی و مقررات مرتبط با عبور و حمل محموله انجام شد، اما در سطح راهبردی معنایی بسیار فراتر از یک اقدام نظامی دارد. توقیف این کشتی در یک مقطع حساس آن هم پس از جنگ ۱۲ روزه، پاسخی آشکار و سنجیده به تهدیداتی است که ایالات متحده طی ماههای اخیر، بهویژه پس از فعالسازی مکانیسم ماشه از سوی کشورهای اروپایی، علیه آزادی عمل دریایی ایران مطرح کرده است. آمریکا در چارچوب فشارهای ترکیبی خود بارها هشدار داده است که امنیت کشتیهای ایرانی یا کشتیهایی که با ایران همکاری دارند در خلیج فارس تضمینشده نیست و ایالات متحده قادر است با ابزارهای بازدارندگی دریایی، هزینه عبور و مرور ایران را افزایش دهد. این تهدیدات در فضایی منتشر شدند که آمریکا در تلاش است تا موقعیت خود در امنیت کشتیرانی منطقه را احیا کرده و بهنوعی قواعد بازی را بازتعریف کند.
توقیف نفتکش مذکور در چنین شرایطی، آن هم با پرچمی که به لحاظ حقوقی و سیاسی به رژیم دریایی تحت حمایت آمریکا مرتبط است، حامل پیام روشن و دقیقی برای واشنگتن بود. حتی اگر علت ظاهری این توقیف مستقیماً به مسائل فنی و حقوقی مرتبط باشد، انتخاب چنین هدفی بهطور طبیعی معنای عمیقی دارد و نشان میدهد ایران حاضر است در همان حوزهای واکنش نشان دهد که آمریکا تلاش داشت از آن برای اعمال فشار بهرهبرداری کند. تهران با این اقدام اعلام کرد که معادله بازدارندگی در خلیج فارس یکطرفه نیست و ایران نهتنها از موضع دفاعی برخورد نمیکند، بلکه اگر امنیت کشتیرانیاش تهدید شود، خود نیز قادر است در میدان عمل هزینهسازی کند. این پیام راهبردی نشاندهنده انتقال بازدارندگی از سطح گفتار به سطح اقدام است؛ یعنی ایران به جای اتکا به اظهارات هشدارآمیز، توانست یک پاسخ عملی ارائه کند که هم به لحاظ شدت کنترلشده است و هم به لحاظ معنا بسیار گویاست.
ایران با کنترل مستمر آبراههای حیاتی و توانایی اعمال نظارت و توقف کشتیها در صورت نقض قوانین، در حال بازتعریف قواعد امنیت منطقهای است. پیام ضمنی این اقدام به کشورهای منطقه و شرکتهای بینالمللی این است که عبور از این مسیر استراتژیک بدون در نظر گرفتن خطوط قرمز ایران هزینهساز خواهد بود و هیچ بازیگر خارجی نمیتواند معادلات امنیتی را بدون نقش ایران تنظیم کند. درواقع این اقدام بخشی از تلاش تهران برای تثبیت نقش خود به عنوان قدرت تعیینکننده در امنیت خلیج فارس است.
