اقتصاد۲۴- چهار پارامتر بنیادی اثرگذار بر روند بازار سرمایه عبارتند از وضعیت نرخ ارز، قیمتهای جهانی، نرخ بهره بانکی و مباحث مرتبط با اعتماد سهامداران برای ورود به بازار. ۳ متغیر از ۴ متغیر نامبرده (بهغیر از وضعیت قیمتهای جهانی) بهشدت تحت تاثیر تدابیر سیاستگذار بوده است. بررسیها درباره علت «ضربان کند سهام» نشان میدهد سه نیروی محرک باعث این رویداد شده است. سرکوب نرخ ارز که تابعی از کنترل تورم عمومی و انتظارات کاهشی است عمدتا تالار شیشهای را در منگنه شوک نوسانات ارزی و دلاری قرار داده است. به این ترتیب آنچه قابلاستنباط است این است که کمتحرکی نرخ ارز، نرخ بهره بانکی و بیاعتمادی حاکم بر بازار، رفتار سمت تقاضا را از اردیبهشتماه تحتتاثیر قرار داده است.
بورس تهران در شرایطی وارد هفته دوم مهرماه میشود که از ابتدای سال حدود ۷درصد بازدهی را عاید سهامداران خود کرده است. هرچند بررسیها نشان میدهد این رشد همسو با جاماندگیهای قیمتی از انتظارات تورمی ۱۴۰۱ بوده است. بااینحال رشد سودآوری شرکتها طی مدت یادشده به اندازهای نبوده است که سرمایهگذاران به طور جدی به وارد کردن پول خود به بازار مذکور ترغیب شوند. در چنین شرایطی پرسش جدی در مورد روند بازار سهام این است که چه عواملی در به وجود آمدن شرایط رخوتانگیز بورس دخیل بودهاند؟ بررسی متغیرهای اصلی اثرگذار بر بازار سهام حاکی از آن است که همه بازارهای دارایی در نیمه نخست سال برخلاف انتظارات ظاهر شدهاند.
با توجه به اثرگذاری روند بازارهای موازی به عنوان عاملی تعیینکننده و محرکی اثرگذار بر روند دادوستدهای سهام، تا حدودی باید نبود تحرکات قوی در بازارهای دارایی را عاملی در معاملات کمجان بازار سهام دانست. اما از نگاه دیگر میتوان عواملی دیگر را سبب عدمسودآوری مطلوب شرکتها عنوان کرد. با بررسی روند وضعیت متغیرهای اثرگذار بر بورس میتوان اینطور استنباط کرد که برخی سیاستگذاریهای اقتصادی، هماهنگ با کاهش انتظارات تورمی از مسیر سرکوب نرخ دلار، توانسته از رونق بازار سهام بکاهد. بورس تهران از ابتدای فعالیت خود در سال جاری دوران پرفرازونشیبی را پشتسر گذاشته است.
پرواز بورس تا ارتفاع ۵۳۵/ ۲میلیون واحد تنها تا نیمه اردیبهشت دوام آورد. رشد توفانی بازار سهام بهمرور با ردپای سیاستگذار در این بازار همراه شد. بر اساس آمار، از ۱۴۰۲ تاکنون را میتوان آغاز عملکرد منفی بازار سهام دانست؛ به طوری که با استارت روند نزولی در بازار، شاخصکل ۵ بار محدوده دو میلیون واحدی را از دست داده و اندکی بعد با تلاشی نفسگیر توانسته مجددا به بالای این سطح بازگردد. روند فرسایشی بازار سهام طی ماههای گذشته به دلیل بدبینیهای فوقالعاده سهامداران نسبت به امکان ایجاد موجهای افزایشی به درازا کشیده است.
در شرایطی که بازار مذبور متاثر از رفتار و اعمال سیاستگذار با ابهامات فراوانی دست به گریبان است، باید دید چشمانداز بازار در هفتههای آینده چگونه خواهد بود؟ با بسته شدن پرونده بورس در شهریور به نظر میرسید بازار بهمرور وارد فاز صعودی شود؛ بااینحال در هفته قبل معاملهگران بیشتر از آنکه در صف تقاضا باشند، ترجیح دادند فروشنده باشند و در بهترین حالت دستبهعصا حرکت کنند.