اقتصاد ۲۴- آنالیز تجمع زمین لرزههای ۵ سال اخیر در ایران، آدرس فعالترین گسلها را نشان میدهد. به گزارش «دنیای اقتصاد»، نتایج یک مطالعه علمی از وضعیت لرزه خیزی کشور در ۵ سال اخیر (از ۱۵ آبان ۱۳۹۷ تا ۱۵ آبان ۱۴۰۲) حاکی است، تمرکز زمین لرزهها و تجمع فعالیتهای لرزه ای، در دو ایالت لرزه زمین ساختی زاگرس و در ادامه از شمال تنگه هرمز به سمت محدوده استان کرمان از یک طرف و نوار لرزه خیز البرز در سوی شمالی از طرف دیگر، بیشتر از سایر مناطق بوده است و همین مناطق یادشده زونهای فعال لرزه خیز ایران را تشکیل داده اند. در واقع دو ایالت لرزه زمین ساختی زاگرس و همچنین نوار لرزه خیز البرز، مناطقی بوده اند که در ۵ سال اخیر عمده زمین لرزهها به واسطه گسلهای فعال در این مناطق، در آنها رخ داده است.
مطالعه دکتر علی بیت اللهی، زلزله شناس ایرانی با بررسی روند زمین لرزههای رخ داده در ۵ سال اخیر، ضمن معرفی مناطق کانونی و محل تجمع عمده زمین لرزههای رخ داده در این بازه زمانی، به یک سوال کلیدی درخصوص ایجاد حس عمومی مبنی بر افزایش تعداد زمین لرزهها در شهریور و مهرماه، پاسخ داده است.
به دنبال افزایش محسوس تعداد زمین لرزهها در شهریور ماه امسال، یک حس عمومی منجر به ایجاد این سوال شد که آیا این افزایش زمین لرزهها در ماه پایانی تابستان امسال (شهریور)، به معنای ورود به دوره جدیدی از تنشهای لرزهای است؟
شهریور ماه امسال، رخدادهای زمین لرزههای کشور نسبت به میانگین ماهانه زلزلهها در ۵ ماه اول امسال، ۲۸ درصد افزایش یافت؛ همچنین نسبت به متوسط ماهانه تعداد زمین لرزهها در سال گذشته نیز ۱۵ درصد بیشتر شد. پارسال به طور متوسط در هر ماه، ۵۷۲ رخداد زمین لرزه در کشور به ثبت رسید. اما در شهریور این رخدادها به ۶۵۹ مورد رسید. «دنیای اقتصاد» در گزارشی که با عنوان «ردیابی رشد زلزله ها» در این باره منتشر کرد، برای پاسخ به این سوال و حس عمومی، با تکیه بر نظرات زلزله شناسان ایرانی، اعلام کرد: اساسا دو نتیجه گیری از افزایش تعداد زمین لرزهها در شهریور امسال، «غیرعلمی» است.
هر چند افزایش تعداد زمین لرزهها در دورههای خاص میتواند پیامهای مختلفی داشته باشد، اما به طور علمی نمیتوان ادعا کرد که حتما این افزایشها به معنای ورود زمین به دورههای جدید تنشهای لرزهای است؛ از سوی دیگر، قضاوت درباره اینکه این زمین لرزهها به دلیل وقوع زلزلههای با بزرگای بیش از ۶ ریشتر در کشورهای همسایه رخ داده است نیز غیرعلمی است و نمیتوان با قطعیت درباره این موضوع اعلام نظر کرد.
با این حال، در مهرماه نیز، تعداد زمین لرزهها نه تنها نسبت به متوسط ماهانه ۵ ماهه اول امسال، که در مقایسه با شهریور ماه که بالاترین رکورد ماهانه زلزلهها در ۶ ماه اول را داشت، به میزان محسوس افزایش یافت. مهرماه امسال، ۱۰۷۹ رخداد زمین لرزه در کشور به ثبت رسید که نسبت به شهریور ماه بیش از ۶۳ درصد رشد را نشان میدهد.
«دنیای اقتصاد» در ادامه گزارش قبل، علت افزایش تعداد زمین لرزهها و پیامهای این وضعیت در مهرماه را از دکتر علی بیت اللهی، زلزله شناس ایرانی و رئیس بخش زلزله شناسی مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی جویا شد. این زلزله شناس ایرانی برای پاسخ به «دنیای اقتصاد»، در یک مطالعه علمی، به ارزیابی روند ۵ سال اخیر زمین لرزههای رخ داده در ایران پرداخته است. نتایج مطالعات علی بیت اللهی که در پاسخ به این سوال در اختیار «دنیای اقتصاد» قرار گرفته است نشان میدهد تعداد ۱۳۳۴۶ رخداد لرزهای با بزرگی ۲.۵ و بیش از آن در بازه زمانی ۵ سال اخیر ثبت شده است.