طرح “خرید خدمت سربازی” در ایران در فضای مجازی بار دیگر در کانون توجهات قرار گرفته است.
به گزارش سرویس اجتماعی تابناک، با وجود انتشار برخی شایعات درباره طرح خرید خدمت سربازی، بر اساس اظهارات رئیس سازمان وظیفه عمومی فراجا، این موضوع کاملاً منتفی است و مشمولان خدمت وظیفه عمومی نباید فریب شایعات را بخورند.
تاریخچه مختصر خرید خدمت سربازی در ایران
خدمت سربازی اجباری در ایران ریشهای طولانی دارد و به دوران قاجار بازمیگردد. در آن زمان، سربازگیری بر اساس “بنیچهبندی” انجام میشد؛ یعنی هر دهکده یا قصبه بر اساس مالیات، تعداد معینی سرباز تأمین میکرد. این روش خصوصی و محلی بود و از هر ۱۰ جوان روستایی، یکی به خدمت اعزام میشد. با ورود به دوره پهلوی، خدمت سربازی مدرنتر شد. در ۱۶ خرداد ۱۳۰۴، مجلس شورای ملی قانون نظام وظیفه عمومی را تصویب کرد که همه مردان بالای ۲۱ سال را مشمول خدمت اجباری میدانست. در آن دوران، با جمعیت حدود ۱۰ میلیون نفری (۵ میلیون زن و ۱.۵ میلیون اشراف و علما)، تنها حدود یک میلیون مرد واجد شرایط بودند و نیاز ارتش به ۱۰۰ هزار نفر محدود بود. بنابراین، از هر ۱۰ هزار مرد، یکی به قید قرعه اعزام میشد.
پس از انقلاب اسلامی، قانون خدمت سربازی در ۲۹ مهر ۱۳۶۳ با ۶۷ ماده و ۵۷ تبصره، در بحبوحه جنگ ایران و عراق، تصویب شد. این قانون سختگیرانوآمد، فرزند و حتی مزایای پس از خدمت مثل وامهای کمبهره میشود، نشاندهنده تلاش قانونگذاران برای انسانیتر کردن دوران سربازی است.
البته همه چیز به این سادگی نیست؛ در دوران آموزشی اولیه، حقوق معمولاً کمتر پرداخت میشود و سربازان باید با صبر بیشتری منتظر واریز کامل بمانند. واریز حقوق هم اغلب در آخرین روز هر ماه انجام میگیرد، مثلاً در فروردینماه، روز ۳۱، که سربازان با چک کردن حساب بانکیشان، لحظهای آرامش پیدا میکنند. عواملی مثل درجه نظامی، مدرک تحصیلی، امریه بودن یا حتی معافیت از خدمات رزمی به دلیل مشکلات جسمی یا روانی، بر این مبالغ تأثیر میگذارد و گاهی حقوق را کمتر یا بیشتر میکند. در نهایت، این ارقام نه تنها یک پرداخت مالی، بلکه نمادی از تعهد جامعه به جوانانی است که بخشی از بهترین سالهای زندگیشان را وقف دفاع از وطن میکنند، و امیدواریم با اجرای دقیق این مصوبات، خدمت سربازی از یک بار سنگین به تجربهای معنادارتر تبدیل شود.
شبنم وفائیان