هفته سالمندان، فرصتی برای تأمل در زندگی میلیونها سالمند ایرانی است که در سکوت، داستانهای زندگیشان را پیش میبرند.
به گزارش سرویس اجتماعی تابناک آمارها نشان میدهد حدود ۶۷ درصد از ۱۰.۲ میلیون سالمند ایران، یعنی نزدیک به ۶.۸ میلیون نفر، به تنهایی زندگی میکنند. در تهران، کلانشهری که تا یک دهه آینده ۲۰ درصد جمعیتش سالمند خواهد بود، این عدد بهویژه نگرانکننده است. زنان، ۷۵ درصد این جمعیت تنها را تشکیل میدهند؛ کسانی که اغلب به دلیل فوت همسر یا تغییرات اجتماعی، در انزوای ناخواسته گرفتار شدهاند. اما آیا این سالمندان تنها قربانیان فراموشیاند یا میتوانند قهرمانان پنهان آینده باشند؟
درباره سن سالمندی
در ایران، بر اساس تعریفهای رسمی مرکز آمار ایران و سازمان بهزیستی، سن ۶۰ سال به بالا بهعنوان معیار سالمندی در نظر گرفته میشود. این تعریف با استانداردهای جهانی سازمان بهداشت جهانی (WHO) که سن ۶۰ سال و بالاتر را برای سالمندی تعیین کرده، همخوانی دارد. با این حال، در برخی مطالعات و برنامهریزیهای داخلی، ممکن است سن ۶۵ سال به بالا نیز برای تحلیلهای خاص استفاده شود، اما معیار اصلی همان ۶۰ سال است.
با توجه به شرایط زندگیها در جامعه امروزی و با نشاط بودن افراد ۶۰ تا ۶۵ ساله، به نظر میرسد که این عدد احتمالاً نیاز به بازندر خانههای سالمندان زندگی میکنند و فرهنگ خانوادهمحوری همچنان غالب است، باید زیرساختهایی برای حمایت از سالمندان تنها در خانههای خودشان ایجاد شود. خدماتی مثل ویزیتهای پزشکی سیار، اپلیکیشنهای ارتباطی ساده برای سالمندان یا حتی فضاهای عمومی مناسبسازیشده میتوانند تفاوت بزرگی ایجاد کنند.
به گفته امینی، تهران، با جمعیت رو به رشد سالمندانش، میتواند پیشرو باشد. اگر هر محله یک «شورای سالمندان» تشکیل دهد که نیازهای این گروه را شناسایی و برایشان برنامههای محلی طراحی کند، نهتنها انزوا کاهش مییابد، بلکه سالمندان بهعنوان منبعی از حکمت و تجربه، به جامعه بازمیگردند.
هفته سالمندان، بیش از یک مناسبت تقویمی، دعوتی است برای بازنگری در نگرشمان به سالمندی. آنها نه فقط بازماندگان گذشته، بلکه قهرمانان بالقوه آیندهاند؛ اگر ما به آنها فرصت بدهیم.
مجید مزینانی