آیتالله جعفر سبحانی، از مراجع برجسته تقلید شیعه، در نامهای به رئیس قوه قضائیه خواستار اصلاح قانون مهریه و الزامی شدن قید «عندالاستطاعه» در عقدنامهها شده است.
به گزارش سرویس اجتماعی تابناک، این پیشنهاد که ظاهرا در پی جلساتی با کارشناسان و بررسی چالشهای اجتماعی مانند افزایش زندانیان مهریه مطرح شده، واکنشهای گستردهای در پی داشته است. بر اساس این پیشنهاد، مطالبه مهریه تنها در صورت اثبات توانایی مالی مرد (استطاعت) ممکن خواهد بود، برخلاف رویه کنونی که مهریه بهصورت پیشفرض «عندالمطالبه» (فوری) است.
تأثیرات اجتماعی و قضایی مهریههای سنگین
آیتالله سبحانی در نامه خود به معضلاتی چون زندانی شدن مردان به دلیل ناتوانی در پرداخت مهریههای سنگین، تخریب بنیان خانوادهها و افزایش پروندههای قضایی اشاره کرده است. آمارهای اخیر نشان میدهند که در سالهای گذشته، هزاران نفر به دلیل بدهی مهریه روانه زندان شدهاند، موضوعی که فشار روانی و اقتصادی بر خانوادهها وارد کرده و به افزایش طلاق منجر شده است. وی تأکید دارد که مهریههای سنگین، که گاهی تحت تأثیر تورم و شرایط اقتصادی غیرواقعی تعیین میشوند، به جای تقویت پیوند زناشویی، به ابزاری برای اختلاف تبدیل شدهاند.
این مرجع تقلید با استناد به آیه ۴ سوره نساء («وَآتُوا النِّسَاءَ ص مساله اصلاح قوانین مهریه داشته است. ناکارآمدی در مدیریت تورم، کاهش ارزش پول ملی، بیکاری و فشارهای اقتصادی بر خانوادهها، توانایی مالی بسیاری از مردان را برای پرداخت مهریههای سنگین به شدت کاهش داده و به افزایش زندانیان مهریه، فروپاشی خانوادهها و پروندههای قضایی منجر شده است. این عوامل، که ریشه در سیاستگذاریهای کلان اقتصادی و اجتماعی دارد، زمینهساز طرح پیشنهادهایی مانند الزامی شدن «عندالاستطاعه» توسط آیتالله سبحانی شده است. بنابراین، در بررسی تغییر قوانین مهریه، نمیتوان نقش سوءمدیریتها و ناکامیهای مسئولین در تأمین معیشت و ثبات اقتصادی را نادیده گرفت، چرا که مجموعه این عملکردها به تشدید ناتوانی مالی خانوادهها و بروز چنین چالشهایی دامن زده است.