اقتصاد۲۴- بنابر این گزارش، خودروسازان در تیرماه امسال نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۷/ ۷درصد کمتر تولید کرده‌اند. در گزارش پژوهشکده پولی و بانکی تاکید شده که این موضوع مهم‌ترین تحول در رشد صنایع تیرماه بوده است.
با این وجود بخش دیگری از این گزارش نشان می‌دهد که به‌رغم افت قابل‌توجه تولید، دپوی خودرو همچنان درحال رشد است. این بدان معناست که خودروسازان کمتر تولید می‌کنند و بخشی از آنچه را هم که تولید می‌کنند به انبار می‌فرستند. علاوه بر این گزارش، آمار و اطلاعات منتشرشده از دیگر منابع نیز تاییدکننده همین موضوع است. برای مثال در آمار مربوط به شامخ که توسط اتاق بازرگانی ایران منتشر می‌شود نیز به‌خوبی شواهد افت تولید و رشد انبار محصول قابل‌مشاهده بود. «دنیای اقتصاد» پیش از این در گزارشی با عنوان «زنگ خطر تولید خودرو» به این آمار‌ها پرداخته بود.
بازوی پژوهشی بانک مرکزی در گزارش تیرماه خود از تولید صنعتی کشور (با استفاده از اطلاعات شرکت‌های بورسی)، به بررسی روند تولید، فروش و سودآوری شرکت‌ها به ویژه خودروسازان پرداخته است. همان‌طور که تاکید شد طبق گزارش مذکور، تولید کاهش و دپوی خودرو‌ها افزایش یافته است. پرسش این است که علت بروز این مشکل و در پیش گرفتن چنین رویه‌ای در خودروسازی کشور چیست؟ آن هم در شرایطی که دولت طی دو مرحله ابرپیش‌فروش خودرو حجم عظیمی از تعهدات برای خودروسازان ایجاد کرده است. شاید بتوان علت اصلی این موضوع را نبود منابع ارزی و ریالی برای خودروسازان دانست. در واقع تولیدکنندگان خودرو انتظار داشتند بعد از گذشت یک سال از فریز قیمت، در اردیبهشت‌ماه رشد قیمتی قابل‌توجهی شامل محصولات آن‌ها شود تا خودروسازی از چرخه زیان خارج شده یا دست‌کم زیان آن‌ها کنترل شود.
اما بعد از تعیین قیمت‌های جدید توسط شورای رقابت آن هم با گذشت حدود ۱۶ ماه، خودروسازان چندان از تغییرات رخ‌داده راضی نبودند. آخرین قیمت‌گذاری برای خودرو به آذرماه سال ۱۴۰۰ بازمی‌گشت. خودروسازان انتظار داشتند بعد از گذشت یک سال و نیم از آخرین قیمت‌گذاری، با توجه به رشد تورم، افزایش قیمت نیز متناسب با شرایط کنونی اقتصاد کشور باشد و انتظار۷۰درصد رشد قیمت‌ها را داشتند؛ این در حالی است که در نهایت در اوایل اردیبهشت ماه، افزایش قیمت ۱۰ تا ۴۹درصدی خودرو ابلاغ شد که حالا مرور آمار‌های تولید تیرماه – یعنی تنها دو ماه بعد از رشد قیمت – نشان می‌دهد وضعیت صورت‌های مالی خودروسازان به حدی نگران‌کننده بوده که تولید آن‌ها حتی از تولید تیرماه سال ۱۴۰۱ که هیچ رشد قیمتی رخ نداده بود، عقب افتاده است؛ بنابراین می‌توان گفت مهم‌ترین علت افت تولید خودرو در اولین ماه از تابستان زیان‌دهی خودروسازان و کمبود نقدینگی در این شرکت‌هاست که احتمالا برای تامین قطعه نیز ایجاد مشکل کرده است. بخش دیگری از گزارش بازوی پژوهشی بانک مرکزی که این ادعا را تایید می‌کند، مربوط به روند سوددهی شرکت‌هاست که نشان می‌دهد در سه‌ماهه ابتدایی سال ۱۴۰۲، زیان خودروسازان نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۲۵۷ درصد رشد داشته است.