مهر ماه را به خاطر بسپارید. در مهر ۱۴۰۴، وقتی آخرین نیسان وانت آبی از خط تولید زامیاد در ساوه پایین آمد، در واقع بخشی از هویت جادههای ایران برای همیشه رو به تغییر نهاد.
به گزارش سرویس اجتماعی تابناک، نیسان وانت، که از سال ۱۳۴۹ شمسی با نام زامیاد ۲۴ وارد زندگی ایرانیان شد، بیش از یک ماشین بود؛ نمادی از استقامت، خشونت جادهای و نوستالژی عمیق بود که در قلب فرهنگ عامه ریشه دوانده است. نیسان آبی، با غرش موتورش، بوقهای بلند و شعارهای نوشتهشده روی بدنهاش، به افسانهای تبدیل شد که حالا با آمدن زامیاد EX، وانتی مدرن با سیستمهای ایمنی پیشرفته، به تاریخ میپیوندد. در این گزارش، به دلایل شهرت نیسان به خشونت، نوستالژی سواری پشت آن و فرهنگ شعارهای حکشده بر بدنهاش میپردازیم.
چرا نیسان خشن بود؟
نیسان آبی به دلایل فنی و فرهنگی به نماد خشونت جادهای معروف شد. موتور قدیمی ژاپنی آن (ساخت دههی ۱۹۷۰) شتابگیری کندی داشت، بهویژه وقتی بار سنگینی مثل گونیهای گندم یا هندوانه حمل میکرد. کم کردن سرعت، بهخصوص در سربالاییها، برای رانندگان دردسر بزرگی بود، چون شتابگیری دوباره زمانبر و دشوار بود. یکی از کاربران توییتر (X) نوشته: «نیسان آبی اگه سرعتشو از دست بده، انگار باید یه گله فیل هلش بده تا راه بیفته!» به همین دلیل، رانندگان ترجیح میدادند با سرعتدان خدا را»
«عشق یعنی یه نیسان پر از هندوانه»
«بوق نزن، عاشقم»
«جهان در دستان من است، نیسان زیر پای من»
«روزهای خوب نزدیکه، درگیر کاراشیم»
این شعارها، که از جادههای شمال تا کویرهای جنوب دیده میشدند، نیسان را به کتابی متحرک از فرهنگ عامه تبدیل کردند. هر نوشته، انگار قصهای از راننده، بارش و جادهاش بود.
پایان یک عصر
با توقف تولید نیسان آبی و جایگزینی آن با زامیاد EX، که مجهز به ABS، ESP و دوربین عقب است، جادههای ایران انگار چیزی کم دارند. EX شاید ایمنتر و مدرنتر باشد، اما نمیتواند جای نیسان آبی را پر کند – ماشینی که با خشونتش، نوستالژی پشت باربندش و شعارهای روی بدنهاش، بخشی از هویت ایران بود. نیسان خاموش میشود اما فراموش نه.