اقتصاد ۲۴- محاسبات «دنیای اقتصاد» نشان می‌دهد منحنی قیمت خودرو در نیمه نخست امسال نزولی بوده، به نحوی که ماه به ماه از میانگین قیمت در بازار کاسته شده است. با این حساب، بلندترین ارتفاع قیمت در انتهای فروردین به ثبت رسیده است و کمترین آن نیز طبعا در اواخر شهریور.
با توجه به نتایج این محاسبات، بازار خودرو در نیمه نخست امسال (من‌های انتهای فروردین) با تلاطم قیمتی خاصی مواجه نبوده است و علاوه بر این، قیمت‌ها سیر نزولی (در پایان هر ماه) داشته‌اند. در باب اینکه چرا بازار خودرو در نیمه نخست امسال روز‌های نسبتا آرامی را پشت سر گذاشته، دلایل مختلفی مطرح می‌شود و در این بین، سه فاکتور «آرامش نسبی بازار ارز»، «فروش گسترده خودرو در سامانه یکپارچه» و «اخبار و اتفاقات مربوط به واردات خودرو» سه مولفه اصلی اثرگذار در بازار به شمار می‌روند. هرچند سیاستگذار اصرار دارد که آرامش نسبی در بازار خودرو و افت قیمت‌ها به دلیل عملیات اختصاصی و ویژه در این بازار بوده، با‌این‌حال با توجه به عوامل مذکور، نمی‌توان این اتفاق را تمام‌و کمال به نام سیاستگذار ثبت کرد.
به اعتقاد بسیاری از کارشناسان، عامل اصلی در ثبات نسبی بازار و افت قیمت‌ها، ریشه در انتظارات تورمی و بازار ارز دارد. در نیمه نخست امسال، دولت توانسته قیمت ارز را در بازار به‌نوعی تثبیت کرده و از تلاطم در این بازار جلوگیری کند. جدا از اینکه این اقدام مصنوعی بوده یا طبیعی و آیا آرامش بازار ارز برای مدت‌ها پایدار خواهد بود یا نه، مساله مهم دیگر این است که نوسان ارزی تاثیر مستقیم بر منحنی قیمت خودرو گذاشته و می‌گذارد. به‌ویژه طی پنج سال گذشته که کشور در تحریم قرار گرفته، بازار خودرو متاثر از بازار ارز با افت‌و‌خیز قیمتی مواجه شده است. هرگاه قیمت ارز افزایش یافته، منحنی قیمت خودرو هم معمولا به پیروی از آن، رشد کرده است. هرگاه نیز بازار ارز توفانی شده، قیمت خودرو هم به تبع آن صعود کرده است. از همین رو آرامش نسبی در بازار خودرو و افت قیمت‌ها را بسیاری از کارشناسان ناشی از ثبات نسبی در بازار ارز می‌دانند که خود ریشه در افت انتظارات تورمی دارد. طبعا اگر انتظارات تورمی رشد کرده و آرامش بازار ارز بر هم بخورد، قیمت خودرو نیز بالا خواهد رفت و از آن سو نزولی‌تر شدن قیمت ارز و پایین‌تر آمدن انتظارات تورمی می‌تواند منحنی قیمت را سر‌به‌زیرتر کند.
در کنار مساله ارز و انتظارات تورمی، عامل اثرگذار دیگر بر نزولی شدن قیمت خودرو در نیمه نخست امسال، فروش گسترده خودرو در سامانه یکپارچه است. از همین رو دو مرحله فروش در سامانه یکپارچه خودرو را می‌توان اقدام مستقیم و اختصاصی سیاستگذار برای آرام کردن بازار خودرو دانست. سوای اینکه فروش در سامانه یکپارچه خودرو با چه نقاط ضعفی مواجه بوده، نمی‌توان از تاثیر آن بر کاهش تقاضا و به تبع آن، نزولی شدن قیمت غافل ماند. در این پروژه که در دو مرحله انجام شد، نزدیک به دومیلیون دستگاه خودرو عرضه شد، بنابراین به همین اندازه از تقاضای بازار ریخت. البته این موضوع را نیز نباید فراموش کرد که بخشی از ثبت‌نام‌کنندگان در فروش یکپارچه به دلایل مختلف انصراف داده یا خواهند داد.
اما به‌هر‌حال به اندازه کسانی که ثبت‌نام خود را نهایی کرده یا خواهند کرد، از تقاضای بازار خودرو کاسته شده است. با توجه به رابطه عرضه و تقاضا و تاثیر مستقیم آن بر قیمت، هرچه تقاضا پایین بیاید، قیمت نیز نزولی می‌شود یا حداقل از سرعت رشد آن کاسته خواهد شد؛ بنابراین این اتفاق در نتیجه فروش نزدیک به دومیلیون دستگاه خودرو در قالب سامانه یکپارچه فروش، رخ داده و بخشی از آرامش فعلی بازار مدیون آن است. این البته در حالی است که فعلا خبری از دور سوم فروش گسترده خودرو در سامانه یکپارچه نیست و از طرفی، اگر موج انصرافی‌ها بالا برود، ممکن است تقاضا در بازار نیز رشد کرده و سبب افزایش قیمت شود.
بیشتر بخوانید: اعلام زمان ورود ری‌رای ایران خودرو به بازار