رئیس دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه علامه طباطبایی، زنگ خطر را به صدا درآورد: سیستم آموزشی ایران عزت نفس و استقلال فکری دانشآموزان را نابود میکند و اگر مسئولان فوری اقدام نکنند، مدارس تا پنج تا ده سال آینده به ویرانههایی متروکه تبدیل خواهند شد.
به گزارش سرویس اجتماعی تابناک، مصطفی قادری این سیستم را با مدل “بانکداری آموزش” پائولو فریره، فیلسوف برزیلی، مقایسه میکند؛ جایی که معلم دانش را مانند سپردهای بانکی در ذهن دانشآموز میریزد و در روز امتحان، دقیقاً همان را پس میگیرد. این ساختار نه تنها تفکر انتقادی را خفه میکند، بلکه عادتهای ضداخلاقی مانند ریاکاری، تورم نمره و تلاش برای بالا بردن نمرات با روشهای غیراخلاقی را پرورش میدهد.
جملات تکراری و فرهنگ سکوت
قادری این سخنان را در گفتگویی با ایلنا بیان کرده و نظر به اهمیت آن، در تابناک هم روایت میشود. وی با اشاره به آزمایشهای عملی توضیح میدهد که دانشآموزان حتی نمیتوانند به سؤالاتی پاسخ دهند که جملهبندیشان کمی متفاوت از کتاب یا گفته معلم باشد. آنها فقط در حال تأییدجویی هستند و “خود” واقعیشان – آن هسته استقلال فکری – از بین میرود. این نابودی از مهدکوپس در کلاس بحث کند، سؤال بپرسد و کاربردیسازی را بیاموزد.
راه نجات
برای نجات، برنامه درسی باید غیرمتمرکز شود: استانداردهای محلی، ملی و بینالمللی. هوش مصنوعی از پیشدبستانی درس عمومی باشد؛ کلاسها با تکنولوژی تلفیق شوند. مدرسه نباید مانند ورود به ماشین زمان به دهههای گذشته باشد، در حالی که بانکها پیشرفتهاند. مدرسه باید پیشرو باشد، جامعه را به آینده بکشد. کلید پیوند با نسل جدید، فناوری است؛ آنها عاشقش هستند و زبان مشترک دیگری نداریم.
قادری میترسد سهلانگاری کرونا در هوش مصنوعی تکرار شود. اگر تغییر نکنیم، مدارس از دست میروند – نه ایده بدبینانه، بلکه واقعیت اجتنابناپذیر. مدیران ارشد، فرصت اندک است؛ اقدام فوری کنید تا “خود” دانشآموزان زنده بماند و آموزش زنده بماند.