اقتصاد۲۴- تصاویر ماهوارهای طی روزهای گذشته نهفقط تأیید میکند که رودخانهٔ هیرمند یکبار دیگر پس از اسفند سال گذشته سیلابی شده، بلکه نشان میدهد حجم قابلتوجهی از این سیلاب از بند «کمالخان» بهسمت شورهزار «گودزره» روان شده است و طی یک تا دو روز آینده به این شورهزار میرسد. این درحالیاست که نمایندهٔ ویژهٔ رئیسجهموری در امور افغانستان پس از سفر وزیر نیرو به این کشور، اعلام کرد طالبان بند کمالخان را بهلحاظ فنی اصلاح کرده است. بااینحال، تصاویر ماهوارهای و بررسی کارشناسان گویای این موضوع است که خلاف گفتهٔ «حسن کاظمی قمی» و ادعای نمایندهٔ طالبان در سال گذشته که میگفت قرار نیست آب به ایران نرود، اما به شورهزار روانه شود، خبری نه از حقابهٔ ایران است و نه حتی از سیلابهایی که لااقل طی سالهای گذشته به ایران میرسید. حالا تصاویر ماهوارهای مؤید این حقیقت است که آب نه بهعنوان حقابهٔ ایران بلکه بهعنوان سیراب کردن «گودزره»، منطقهای بیابانی و شورهزار با سرعتی در حدود سه هزار مترمکعب برثانیه بهسمت این منطقه جریان دارد.
همزمان با سفر وزیر نیرو به افغانستان، وزیر آب و انرژی طالبان طی مصاحبهای اعلام کرد به مقامات جمهوری اسلامی ایران اطمینان میدهیم اجازه نخواهیم داد که حتی یک قطره آب بهسمت گودزره منحرف شود. حکومت مقامات طالبان هرگونه انحراف آب بهسمت گودزره را حرام اعلام کرده است و رهبر طالبان از این موضوع که آبی بهسمت این شورهزار برود، ناراحت است.
حالا و پس از اینکه هیرمند در فاصلهٔ حدود دو ماه دو بار سیلابی شده است، خبری از حقابهٔ ایران نیست. بند کمالخان اصلیترین مانع رسیدن آب به ایران است. این سد انحرافی دارای طولی حدود دو کیلومتر و ارتفاعی معادل ۲۰ متر است. همچنین، در کنار آن در سمت چپ، سد کنترلی دیگری به طول ۵۴۰ متر احداث شده است که اختلاف ارتفاع آن نسبت به تاج سد کمالخان، ۱۰ متر پایینتر است که در عمل این سازه نقش انحراف آب از مسیر رودخانهٔ هیرمند را دارد و بخش قابلتوجهی از سیلابهای رودخانهٔ هیرمند از این مسیر بهسمت «بیابان» میرود. پس از ۱۰ کیلومتر، مجدداً بر روی رود بیابان، سدی بهنام «قلعه افضل» احداث شده است که دارای سرریزی است که سیلابها را نهایتاً به دشت «رامرود» هدایت میکند.
۱۵ فروردین امسال خبری در رسانههای ایران و برخی رسانههای افغانستانی که از داخل این کشور مدیریت نمیشوند، با این مضمون منتشر شد: «رفع موانع فنی تخصیص حقابهٔ ایران از سوی افغانستان»
خبرگزاری تسنیم نیز در این خصوص نوشت: «نمایندهٔ ویژهٔ رئیسجمهور ایران در امور افغانستان بر این باور است که موانع فنی تخصیص حقابهٔ ایران از سوی افغانستان رفع شده است و در آینده میتوان این امید را داشت که در تخصیص این حقابه مشکل فنی دیگری ایجاد نشود.»
این خبرگزاری بهنقل از کاظمی قمی نوشت: «مسئلهای که در این زمینه قابلتوجه است احداث سد کمالخان در ۸۰ کیلومتری جمهوری اسلامی ایران توسط دولت قبل افغانستان است. سدی که نمیتوان بهدلیل ظرفیت کم، آن را برای ذخیرهٔ آب مدنظر قرار داد. کم بودن حجم مخزن این سد باعث شده است توان ذخیرهسازی آب خصوصاً در شرایط سیلاب فراهم نباشد و آب موجود در این بخش منحرف و به منطقهای بهنام گودزره هدایت شود. یکی از اقداماتی که حکومت سرپرستی افغانستان در طول این یک سال گذشته انجام داده، ترمیم اشکالات موجود در سد کمالخان بود است.
براساس گزارشی که طرف افغان ارائه داده است، دیوارهٔ سد که به مسیر گودزره میرفت، اصلاح شده است و سطح زمین مقابل سد مورد تصحیح قرار گرفت و نهایتاً اشکالاتی که موقع باز کردن دریچههای سد وجود داشت، مرتفع شده است. همین اصلاحات باعث شد تا ما در روزهای پایانی اسفندماه سال گذشته و ابتدای امسال شاهد آن باشیم که پس از تجمیع آب در پشت سد کمالخان بلافاصله دریچههای این سد باز شدند و آب با حجم ۳۲ میلیون مترمکعب بهسرعت وارد سرزمین ایران شد. این اقدامات در چارچوب تعهداتی صورت گرفت که طرف افغانستان داده بود و رهبری طالبان نیز بر آن تأکید داشت.»