اقتصاد۲۴- در حالی که کویت و عربستان سعودی در سال گذشته لفاظیهای خود را افزایش داده و هر گونه سهم ایران از ذخایر عظیم میدان آرش را رد کردهاند، این موضوع به فهرست تنشهای موجود بین ایران و سایر کشورهای خلیج فارس اضافه شده است.
اخیرا یک مقام ارشد ایرانی هشدار داده که تهران در صورتی که کویت اقدام به عملیات یکجانبه کند، اکتشاف در میدان گازی مورد مناقشه آرش در خلیج فارس را انجام خواهد داد، زیرا مشکل پایدار بین دو کشور همچنان حل نشده باقی مانده است. محمد دهقان معاون حقوقی رئیسجمهور گفت: «ما طرفی هستیم که این میدان را کشف کردیم و ایران هم در آن سهم دارد».
این اظهارات در حالی مطرح شد که کویت در موارد متعدد اخیر، رسما هرگونه مالکیت ایران در ذخایر دست نخورده آرش (که از آن با عنوان الدوره یاد میکند) را رد کرده است.
بر اساس گزارش اکوایران که از المانیتور نقل کرده، برآورد شده این میدان گازی واقع در خلیج فارس حاوی حدود ۲۲۰ میلیارد متر مکعب گاز طبیعی و ۳۰۰ میلیون بشکه نفت است و در مرز دریایی شرقی کویت واقع شده است. ایران مرزی با کویت ندارد، اما اعلام کرده که بخشی از ذخایر این میدان در آبهای سرزمینی کشور قرار دارد. آرش در دهه ۱۹۶۰ کشف شد، زمانی که به ایران و کویت امتیازات دریایی داده شد. در آن زمان، این دو به ترتیب به شرکت نفت انگلیس و ایران و رویال داچ شل حق حفاری دادند. این اختلاف از آن زمان به دلیل نبود مرزبندی دقیق دریایی به طول انجامیده است.
این مقام ایرانی خاطرنشان کرده که تهران همچنان به دنبال یک «حل و فصل مسالمت آمیز» در این زمینه است: «ما از این میدان بهرهبرداری نکردهایم، زیرا نمیخواستیم مشکلی با کویت و همسایگان ایجاد کنیم». دهقان با بیان اینکه تهران به دنبال اکتشاف «یکپارچه» است، از مقامات کویتی به دلیل «عدم اتخاذ رویکرد سازنده تاکنون» انتقاد کرده و توافق کویت و عربستان را که تهران بارها آن را «غیرقانونی» توصیف کرده است، رد کرد.
بر اساس قرارداد مارس ۲۰۲۳، کویت و عربستان سعودی، که دارای منابع انرژی مشترک دریایی هستند، توافق کردند که یک پروژه توسعه مشترک در این زمینه انجام دهند و به طور کامل ایران را کنار بگذارند.
ناصر کنعانی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، پیشتر روز چهارشنبه به مقامات کویتی گفته بود که «ادعای یکجانبه در بیانیهها هیچ حقی [در مورد میدان گازی مورد مناقشه]برای آنها ایجاد نمیکند». او همچنین آمادگی ایران را برای مذاکرات فنی و حقوقی در چارچوبی که به نفع هر دو طرف باشد، اعلام کرد. کنعانی در پاسخ به بیانیه مشترک امیر شیخ مشعل آل احمد، حاکم کویت و شیخ محمد بن زاید آل نهیان، حاکم امارات، که بر حاکمیت کویت و عربستان سعودی بر آرش تاکید کردند و ادعاهای «طرف ثالث» را رد کرد.
با این حال، در بیانیه پایانی نشست اخیر شورای همکاری خلیج فارس که با حضور وزرای خارجه کشورهای عضو در ریاض تشکیل جلسه دادند، از لحن تندتری استفاده شد. در این سند ادعا شده که آرش منحصراً متعلق به کویت و عربستان سعودی است و آنها به تنهایی از حقوق کامل بهرهبرداری از آن برخوردارند. در ادامه این بیانیه به طور قاطع «هر گونه ادعای وجود حقوق طرفین دیگر در این زمینه» را رد کرد.