طرح تعیین مکانهای مشخص برای برگزاری تجمعات اعتراضی در ایران، که عمدتاً با عنوان «طرح حمایت از برگزاری اجتماعات و راهپیماییها در اجرای اصل ۲۷ قانون اساسی» شناخته میشود، بعد از سالها پی گیری و البته بی رغبتی، اخیرا پیشرفتهایی داشته است.
به گزارش سرویس اجتماعی تابناک، «طرح حمایت از برگزاری اجتماعات و راهپیماییها در اجرای اصل ۲۷ قانون اساسی» با ۲۹ ماده، توسط کمیسیون امور داخلی کشور و شوراهای مجلس شورای اسلامی تهیه شد و حدود شش تا هفت ماه پیش، در کمیسیون به تصویب رسید. هدف اصلی آن، ایجاد چارچوب قانونی روشن برای اعتراضات مسالمتآمیز، تفکیک تجمعات قانونی از اغتشاش، و اجرای عملی اصل ۲۷ قانون اساسی است که تشکیل اجتماعات و راهپیماییها بدون حمل سلاح و به شرط عدم مخل بودن به مبانی اسلام را آزاد اعلام میکند.
پس از اعتراضات گسترده اقتصادی در دیماه ۱۴۰۴ و سوءاستفاده برخی گروهها از تجمعات معترضان، مجلس تشخیص داد که رسیدگی به این طرح باید با اولویت و سرعت انجام شود. در ۲۴ دیماه ۱۴۰۴، نمایندگان با ۲۰۲ رأی موافق، تقاضای اولویت بررسی طرح را تصویب کردند. کلیات طرح نیز در همان اواخر دی با اکثریت آرا موافق و بدون مخالف خاص به تصویب رسید. تا اواسط بهمن ۱۴۰۴، مجلس به بررسی مواد بعدی پرداخت و حتی وزارت کشور را موظف به راهاندازی سامانه برخط مدیریت تجمعات در شبکه ملی اطلاعات کرد.
بر اساس مفاد طرح، برگزاری تجمع نیازی بانههای خارج معتقدند تبصرهها و نقش فرمانداری/شورای تأمین در رد یا پیشنهاد مکان، عملاً آزادی را به نظارت امنیتی تقلیل میدهد و میتواند بهانهای برای جلوگیری از تجمعات واقعی باشد. منتقدان میگویند طرح شبیه محدودیتهای قبلی، مانند مصوبه دولت روحانی که دیوان عدالت اداری ابطال کرد، آزادی مشروط ایجاد میکند.
احتمال تاخیر؟
پیشبینیها در فضای فعلی مثبت ارزیابی میشود. طرح از تابستان ۱۴۰۴ در کمیسیون تصویب شده، در دیماه اولویت گرفت، کلیات و چند ماده کلیدی تصویب گردید و بررسی مواد در بهمن ادامه دارد. نمایندگان امیدوارند تا پایان سال یا اوایل سال آینده نهایی شود. اگر شورای نگهبان تایید نهایی کند، میتواند به قانون تبدیل شود و نقطه عطفی در مدیریت اعتراضات باشد؛ هرچند اجرای عملی آن تا تعیین مکانهای واقعی در شهرها زمانبر خواهد بود و ممکن است در عمل با چالشهای امنیتی یا اداری روبرو شود.
علیرضا پارسا