علی نصیریان، بازیگر شناختهشده و پیشکسوت سینما، تلویزیون و تئاتر کشورمان در مراسم یادبود زندهیاد جعفر والی، بازیگر پدر تئاتر مدرن کشورمان را یکی از پایههای تئاتر امروز ایران دانست
جوان آنلاین: علی نصیریان، بازیگر شناختهشده و پیشکسوت سینما، تلویزیون و تئاتر کشورمان در مراسم یادبود زندهیاد جعفر والی، بازیگر پدر تئاتر مدرن کشورمان را یکی از پایههای تئاتر امروز ایران دانست که نسبت به تئاتر، شعور و شوق داشت. این بازیگر برجسته کشورمان زحمات امثال کسانی مانند مرحوم والی و محرومیتهایی را که این هنر اصیل ایرانی پشت سر گذاشته است، زمینهساز جایگاه امروزی و قابل احترام تئاتر ایران دانست.
به گزارش «جوان» نهصدوبیستوچهارمین شب از شبهای بخارا با عنوان «شب جعفر والی» یادبود استاد جعفر والی، بازیگر برجسته تئاتر، سینما و تلویزیون در تالار استاد جلیل شهناز خانه هنرمندان ایران برگزار شد.
آتش کودتای ۲۸ مرداد بر دامان تئاتر
علی نصیریان، بازیگر و کارگردان پیشکسوت تئاتر در این آیین ضمن قدردانی از برگزارکنندگان این آیین و گرامیداشت هنرمندان درگذشته اظهارکرد: از همدورهایهایم و کسانی که باهم در حوزه تئاتر فعالیت میکردیم، جمشید مشایخی، عزتالله انتظامی، محمدعلی کشاورز و داوود رشیدی همه فوت شدند و تنها من ماندم. وی با بیان تجربیات و فعالیتهای خود در حوزه تئاتر و هنرهای نمایشی گفت: در دهه۳۰، فعالیتم را در حوزه تئاتر آغاز کردم، در آن دوران تنها دو نهاد؛ جامعه باربد به رهبری اسماعیل مهرتاش و تئاتر سعدی با مدیریت عبدالحسین نوشین بود که بنده ابتدا فعالیتم را در جامعه باربد شروع کردم. در این دوران با جمشید مشایخی، داوود رشیدی و عزتالله انتظامی همکاری داشتم و در دورههای بعد با هنرمندانی همچون فهیمه راستکار و بیژن مفید تئاترهایی را روی صحنه بردیم.
نصیریان افزود: در این میان همکاریهایی هم با تئاتر سعدی داشتیم، در جریان این همکاریها با جعفر والی آشنا شدم. در این مجموعه، دورههای آموزشی، تربیتی و کلاسهای بازیگری و تئاتر هم برگزار میشد. کودتای ۲۸مرداد ۱۳۳۲ بر فعالیتهای تئاتری هم تأثیر گذاشت و تئاتر سعدی از سوی معترضان آتش زده شد، با وجود این فعالیتهای حوزه تئاتر و آموزش هنرهای نمایشی از سوی استادان در هنرستانها ادامه پیدا کرد.
والی یکی از پایههای تئاتر امروز ایران است
این بازیگر پیشکسوت بیان کرد: در آن دوران، با مشکلات مالی و کمبود امکانات از جمله نبود سالنهای مناسب و تجهیزات مواجه بودیم که گاهی اوقات در خرابههای محله سنگلج تئاترها را تمرین میکردیم، با وجود این محدودیتها، گروههای تئاتری با خلاقیت و تلاش، این هنر را زنده نگه داشتند. وی با اشاره به فعالیتهای گروههای تئاتری در تلویزیون ایران در سال۱۳۳۹ و بعد از آن اظهارکرد: در آن دوران، گروه «مردم» و گروه آقای رشیدی، برنامههای متنوعی اجرا کردند و این برنامهها نقش مهمی در ترویج تئاتر در سطح ملی داشتند، هرچند محدودیتهایی مانند ضبط در تلویزیون سیاه و سفید و نبود امکانات حرفهای وجود داشت.
نصیریان با اشاره به نقش شخصیتها و هنرمندانی همچون جعفر والی در زنده نگه داشتن هنر تئاتر گفت: والی انسان باسوادی بود، در این حوزه تحصیلات آکادمیک داشت. او یکی از پایههای تئاتر امروز ایران است، نسبت به تئاتر، شعور و شوق داشت، حتی در بستر بیماری هم به فکر اجرای تئاتر بود. زحمات والیها و محرومیتهایی که ما پشت سر گذاشتیم، باعث شد امروز تئاتر ایران به این جایگاه برسد، امکانات و مکانی برای اجرا نداشتیم، با وجود این پیش رفتیم و جریانساز شدیم.
این بازیگر پیشکسوت با تأکید بر اهمیت کار جمعی در تئاتر افزود: تئاتر یک هنر فردی نیست بلکه نتیجه تلاش گروهی است. سواد، آموزش، تحقیق و پژوهش از عوامل کلیدی در موفقیت و پیشرفت هنر تئاتر است و تئاتر امروز ایران نیازمند افراد باسواد و باشعور است که بتوانند اثرگذار باشند، همچنین یک کارگردان باید دانش و اطلاعات گستردهای در زمینه ادبیات، هنر و فرهنگ داشته باشد تا بتواند اثر مؤثری خلق کند.
وی با اشاره به اهمیت آموزش، تجربه و تلاش مستمر گفت: شخصیتهای بسیاری همچون انتظامی، مشایخی، کشاورز و رشیدی را از دست دادیم که هر یک نخبه بودند، جایگزین کردن افراد استثنایی در هنر دشوار است، زیرا هر نسل و دورهای انرژی و استعداد خاص خود را دارد، با وجود این در این دوره هم شاهد هنرمندان خلاق و با سوادی همچون همایون غنیزاده هستیم که آثار ارزشمند و تحسینبرانگیزی را تولید میکنند و در جشنوارههای بینالمللی مورد تقدیر قرار میگیرند.
بیمهری به پدر تئاتر مدرن
جواد طوسی، نویسنده و منتقد سینما نیز در این نشست با اشاره به اهمیت و نقش شخصیتهای فرهنگی و هنری افزود: در فضای کنونی جامعه، به دلیل بحران اقتصادی، تحریمها و رکود فرهنگی، حضور مراکز فرهنگی مانند شب بخارا محدودتر شده است و این محدودیتها میتواند انگیزه و روحیه هنرمندان را تضعیف کند.
وی با اشاره به نقش و جایگاه جعفر والی به عنوان پدر تئاتر مدرن بیان کرد: سیاستگذاران فرهنگی باید کارنامه ارزشمند والی در حوزههای تئاتر، سینما و تلویزیون را ارزیابی و قدردانی میکردند، اما متأسفانه این اتفاق نیفتاده است، این بیتوجهی به محدود شدن فعالیتهای والی منجر شده، در حالی که او توانایی ایفای نقشهای متنوع و تأثیرگذار را داشت.
این منتقد با مقایسه سینمای ایران با سینمای امریکا اظهارکرد: در امریکا بازیگران پس از طی مراحل مختلف، در قالب مکتبهای بازیگری، به شهرت و محبوبیت میرسند، اما در جامعه ما، این روند به دلیل نبود نگاه حرفهای و ساختاری منسجم، محدود و کلیشهای است. این نویسنده افزود: ساخت مستندهای پرتره از شخصیتهای فرهنگی باید مورد توجه قرار بگیرد، متأسفانه در نبود حمایتهای لازم، بسیاری از این شخصیتها در انزوا و بیانگیزگی قرار گرفتهاند و میراث فرهنگی و هنری کشورمان در معرض خطر فراموشی قرار دارد. باید حمایت بیشتری از این افراد و حفظ میراث فرهنگی و هنری کشور صورت بگیرد تا بتوانیم جایگاه واقعی و شایسته آنان را در ویترین فرهنگی جامعهمان تثبیت کنیم.