اقتصاد۲۴- میرا قربانی فر – بنزین حالا شاید کلیدواژه ترسناکی برای همه دولتها باشد. وقایع پس از افزایش نرخ سوخت در آبان سال ۱۳۹۸ حالا به نظر میرسد که هر نوع دستکاری در قیمت بنزین را به یکی از خط قرمزهای شاید ترسناک در کشور تبدیل کشور تبدیل کرده باشد و دیگر مهم نیست برخی کارشناسان قیمت بنزین ۳۰۰۰ تومانی را با نیم لیتر آب ۵۰۰۰ تومانی مقایسه و آن را اشتباه میدانند، و یا برخی دیگر از قیمت نجومی کالاهای اساسی میگویند و آن را در مقایسه با قیمت بنزینهای ۱۵۰۰ و ۳۰۰۰ تومانی به شوخی شبیه میدانند. در مقابل همه این کارشناسان، اما هستند کارشناسان اقتصادی دیگر که دست زدن به قیمت حاملهای سوخت را به دلیل مساله تورم همه جانبه و تاثیرگذاری آن بر همه بخشهای دیگر به شدت خطرناک ارزیابی میکنند.
اما مساله قیمت بنزین و در کل انرژی را شاید باید از اصلیترین و پرچالشترین موارد قیمت گذاری در میان همه کابینههای پس از مجلس هفتم دانست، مجلسی که به ریاست غلامعلی حداد عادل اختیار افزایش بنزین به شکل سالیانه را از دولت دوم سیدمحمد خاتمی گرفت و پس از آن هر بار تغییر قیمت بنزین در کشور به یک چالش تبدیل شد، چالشی که در دوره احمدی نژاد منجر به سه نرخی شدن بنزین نیز شد.
به این ترتیب بود که بنزین تبدیل به قصه عجیبی در ایران شد و شاید وقتی مجلس تا گردن اصولگرا به ریاست حداد عادل در سال ۱۳۸۴ و در سالهای پایانی ریاستجمهوری سید محمد خاتمی برای زدن آخرین ضربات بر ریاست جمهوری او، بند مربوط به افزایش تدریجی حاملهای انرژی (سالانه ۱۰ درصد) را به بهانه حمایت از مردم رد میکردند و افزایش قیمتها را به دلیل یک حرکت تبلیغی از برنامه چهارم حذف کردند، باور نداشتند که چه بحرانی را برای دولتهای بعدی رقم میزنند، اتفاقی که دولت مقبول و مورد وثوقشان را مجبور کرد در سال ۱۳۸۸ قانون هدفمندی یارانهها را به صورت شوک قیمتی انجام دهند.
شاید این روزها اقتدارگرایان بیش از همیشه وقتی به گذشته نگاه میکنند میبینند که چطور بحران را رقم زدند.
البته بعدتر و در سال ۱۳۹۸ نیز مرکز پژوهشهای مجلس، سند ملی انرژی را تهیه و برای دستگاههای اجرایی ذی ربط ارسال کرد، اما این سند در دستور کار قرار نگرفت. بخش مهمی از این سند مبتنی بر توصیههای کارشناسی درباره اصلاح تدریجی قیمت حاملهای انرژی بود. در نهایت، اما دولت دوازدهم در انتهای آبان ماه سال ۱۳۹۸ قیمت بنزین سهمیهای را به ۱۵۰۰ و بنزین غیرسهمیهای را به ۳۰۰۰ تومان افزایش داد. افزایش قیمت در آن زمان که تاکنون آخرین افزایش قیمت بنزین بوده است، پانزدهمین افزایش قیمت بنزین در سالهای پس از انقلاب اسلامی بود.