شهید طهرانچی قهرمان ملی هستند و ما امروزه میبینیم از ایشان چقدر نام برده میشود ولی ما نیاز داریم این قهرمان فقط در قاب عکس نباشد، باید ببینیم زیست شهید چه بوده؟ و این شخصیت چگونه به اینجا رسیده است
جوان آنلاین: کارگردان مستند «شاخهای روی آب» شهید طهرانچی معتقد است این چهره برجسته علمی و انقلابی را نمیتوان تنها در قالب یک فیلم یا یک تصویر نمادین خلاصه کرد. او میگوید شهید طهرانچی نمونهای کمنظیر از تلفیق علم، تعهد و سلوک معنوی بود؛ شخصیتی که شناخت آن نیازمند روایتهای عمیقتر و مستندهای متعدد است.
در سالهای اخیر، بازنمایی شخصیتهای علمیـ انقلابی در قالب آثار مستند، به یکی از دغدغههای جدی سینمای مستند ایران تبدیل شده است؛ تلاشی برای عبور از تصویرهای کلیشهای و نزدیکشدن به لایههای کمتر دیدهشده زندگی و اندیشه این چهرهها. شهید طهرانچی از جمله شخصیتهایی است که نام او بیش از آنکه به یک عنوان علمی یا اداری محدود شود، با زیست متعهدانه و پیوند عمیق میان دانش و ایمان گره خورده است.
«شاخهای روی آب» که به همت مرکز مستند سوره ساخته شده، کوششی است برای نزدیکشدن به چنین تصویری؛ تصویری که نه صرفاً در مقام یک دانشمند برجسته، بلکه بهعنوان یک قهرمان ملی برخاسته از متن جامعه قابل فهم باشد. در گفتوگوی پیشرو، کارگردان مستند از چالشهای روایت این شخصیت، نسبت مستندسازی با هویت ملی و تجربه شخصی خود از مواجهه با جهان فکری شهید طهرانچی سخن میگوید.
چگونه به سوژه زندگی شهید طهرانچی رسیدید و چه چیزی در زندگی شهید بود که شما را ترغیب کرد به ساخت مستندی درباره ایشان؟
ما و مرکز مستند سوره دغدغه این را داشتیم که بتوانیم از شهدای جنگ ۱۲روزه مستند بسازیم، اتفاق خوب این بود که برای ساخت مستند درباره زندگی شهید طهرانچی و آشنایی با او باید میرفتیم و صوتهایی که شهید طهرانچی از خودشان گرفته بودند را در بخش تاریخ شفاهی حوزه هنری گوش میکردیم؛ یک منبع تحقیقاتی خیلیخوب در اختیار بود که میتوانستیم شهید را بیشتر بشناسیم.
زندگی شهید طهرانچی بعد از ازدواج جذابیتهای بسیار زیادی داشته به طوری که حتی لحظه ازدواجشان در سال ۱۳۶۷تهران موشک باران شدیدی بوده و زیرسایه جنگ ازدواج کردند؛ در نهایت هم به همراه همسرشان طی حمله رژیم صهیونیستی به تهران به شهادت رسیدند، تصمیم گرفتیم یک روایت زنانه از زندگی شهید طهرانچی را نمایش دهیم، از زاویه دید همسرشان، خانم مژگان قراویری و با صدای خانم فریبا کوثری مستند ساخته شد. این نگاه متفاوت شاید دلیل جایزه گرفتن این مستند در این جشنواره بود.