در سالهایی که سیاستهای «جوانی جمعیت» به یکی از مهمترین محورهای برنامهریزی اجتماعی و سلامت در کشور تبدیل شده، همچنان پرسش اصلی پابرجاست؛ چرا بسیاری از زوجهای جوان، با وجود مشوقها و حمایتهای قانونی، تصمیم به فرزندآوری را به تعویق میاندازند یا از آن صرفنظر میکنند؟
به گزارش سرویس اجتماعی تابناک، فهیمه رنجبر، دانشیار دانشگاه ایران، درباره چالشهای جوانی جمعیت، نقش فرهنگسازی و نگرانیهای نسل جدید با نگاهی چندبعدی به مسئله فرزندآوری، تأکید کرد: تصمیم به بچهدار شدن، صرفاً تابع حمایتهای اقتصادی نیست؛ بلکه مجموعهای از عوامل فرهنگی، روانی، اجتماعی، آموزشی و حتی کیفیت روابط زوجین در آن نقش تعیینکننده دارد.
رنجبر در گفتوگو با خبرنگار اجتماعی تابناک، با اشاره به برخی اقدامات انجامشده در چارچوب قانون جوانی جمعیت گفت: اقداماتی همچون افزایش مرخصی زایمان از شش به نُه ماه، کاهش ساعات کاری مادران دارای فرزند خردسال، پوشش بخشی از هزینههای زایمان طبیعی و حمایت بیمهای از درمان ناباروری بهعنوان نقاط مثبت این قانون است. اما با این حال، تصمیم به فرزندآوری، تصمیمی «بسیار پیچیده و چندعاملی» است؛ بهگونهای که بیش از ۵۰ متغیر میتوانند بر آن اثرگذار باشند. طبیعی است که همه این عوامل در قالب یک قانون قابل پوشش نباشند و همین مسئله، ضعوامل فرهنگی و اجتماعی، نمیتواند به بهبود پایدار وضعیت باروری منجر شود.
زنان، اشتغال و نگرانی از آینده
وی در ادامه، به یافتههای مطالعات اخیر درباره نگرش زنان و مردان نسبت به فرزندآوری اشاره کرد و گفت: مطالعات نشان میدهد تمایل به فرزندآوری در میان زنان، کمتر از مردان است. بخشی از این مسئله ناشی از نگرانی زنان نسبت به آینده شغلی و تحصیلیشان است.
وی افزود: بسیاری از زنان نگراناند که فرزندآوری، فرصتهای شغلی و مسیر پیشرفت حرفهای آنها را محدود کند؛ نگرانیای که در کنار تقسیم نابرابر مسئولیتهای فرزندپروری، میتواند انگیزه فرزندآوری را کاهش دهد.