اقتصاد۲۴-در روزهای اخیر قطعی برنامهریزیشده برق مشترکان خانگی، تجاری و صنعتی آن هم در فصل سرد سال، این سوال را برای افکار عمومی به وجود آورده است که چطور در شرایطی که هم مردم و هم صاحبان صنایع و کسبوکارها از قطعی گسترده برق در فصل گرم سال به ستوه آمده بودند، حالا دولت جدید در اقدامی بیسابقه اقدام به قطعی برق در فصل سرد سال کرده است؟ اگرچه شورای اطلاع دولت چهاردهم اعلام کرده است با توجه به این که قرار شده مازوتسوزی در برخی نیروگاهها با هدف کاهش آلودگی هوا متوقف شود، به دلیل محدودیت منابع گازی مورد نیاز نیروگاهها و لزوم تخصیص گاز بیشتر به بخشهای خانگی و تجاری در روزهای سرد، توان تولید شبکه برق کاهش خواهد یافت و چارهای جز قطعیهای برنامهریزیشده نیست، اما بازهم شهروندان حق دارند بپرسند که چرا در سالهای گذشته، اقدامی موثر برای افزایش توان تولید شبکه برق با رفع مشکلات نیروگاههای کشور انجام نشده است؟
کارشناسان حوزه انرژی، سالهاست که درباره کمبود و فرسودگی نیروگاههای ایران که منجر به ایجاد ناترازی شدید برق شده است، هشدار میدهند و تاکید دارند که همزمان با افزایش مصرف برق، راندمان تولید نیروگاههای موجود کاهش یافته و این مساله ضرورت تاسیس نیروگاههای جدید را بیشتر کرده است. اما در سالهای گذشته نهتنها به توصیههای کارشناسان در این زمینه توجه کافی نشده، بلکه دولتها به تکالیف قانونی خود در برنامههای پنجساله توسعه برای احداث نیروگاههای بیشتر بهویژه در بخش انرژیهای تجدیدپذیر عمل نکردهاند. این در حالی است که هم در برنامه پنجم توسعه و هم در برنامه ششم توسعه، دولت مکلف شده بود که ظرفیت تولید برق با استفاده از انرژیهای تجدیدپذیر بخصوص انرژیهای خورشیدی و بادی را به حداقل ۵ هزار مگاوات برساند، اما با این که این دو برنامه از سالهای ۱۳۸۹ تا ۱۴۰۲ اجرا شد، هنوز هم ظرفیت واقعی تولید برق تجدیدپذیر در ایران، کمتر از ۱۰۰۰ مگاوات یعنی کمتر از یک درصد کل نیاز شبکه برق کشور است.
نکته مهم دیگر آن که با وجود ادعای دولت مبنی بر این که برای جلوگیری از مازوتسوزی در سه نیروگاه «شازند اراک»، «شهید رجایی کرج» و «اسلامآباد اصفهان» ناچار به قطعی برنامهریزیشده برق در فصل سرد سال شده است، اما اخیرا مرکز پژوهشهای مجلس در گزارشی اعلام کرد که «علت تصمیم دولت برای قطعی برق، کاهش ذخایر گازوئیل و نفت کوره (مازوت) نیروگاهها و افزایش ناترازی گاز است.» به عبارت دیگر، براساس گزارش مرکز پژوهشهای مجلس، در حال حاضر دولت چارهای جز کاهش تخصیص انواع سوختهای فسیلی اعم از گاز، گازوئیل یا مازوت به نیرگاهها ندارد، زیرا کشورمان در همه این بخشها دچار ناترازی شده است. طبیعتا وقتی هم که مصرف سوخت در نیروگاهها کاهش یابد، تولید برق کمتر میشود و دولت مجبور به محدود کردن مصرف برق در سطح کشور خواهد شد؛ آن هم در شرایطی که در گزارش مرکز پژوهشهای مجلس آمده است که «کشور با ناترازیهای رو به گسترش در تمامی حاملهای انرژی از جمله گاز طبیعی، برق و بنزین روبهرو است.»