اقتصاد۲۴- سرطان پستان شایعترین سرطان در بین زنان است. خبری که هر چند وقت یکبار تکرار میشود و به نظر میرسد آنطورکه باید هم جدی گرفته نمیشود. جدی گرفته نمیشود، چون آمار و ارقام از بهترشدن وضعیت زنان در این زمینه خبر نمیدهند. بهتازگی اعلام شده که هر ۲۰ دقیقه، یک زن ایرانی به سرطان پستان مبتلا میشود؛ خبری که در نوع خود هولناک است. براساس برآوردهای جدید سازمان بهداشت جهانی، ابتلا به سرطان در جهان تا سال ۲۰۵۰ به ۳۵ میلیون نفر میرسد که در مقایسه با ۲۰ میلیون نفری که در سال ۲۰۲۲ تشخیص داده شدهاند، ۷۷ درصد افزایش را نشان میدهد. خبرها میگویند روند ابتلا به سرطان در ایران بهویژه سرطان پستان (برست) در زنان زیر ۵۰ سال طی یک دهه گذشته به بیش از ۱۵ درصد رسیده است.
علی مطلق، عضو هیئتعلمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی و بنیانگذار پویش ملی پیشگیری از سرطان پستان، در گفتوگو با ایسنا علل افزایش سرطان پستان را به دو دسته «تغییرپذیر» و «تغییرناپذیر» تقسیم کرده است: «سرطان پستان با کمتحرکی ارتباط دارد؛ هرچقدر میزان فعالیت بدنی کمتر باشد احتمال ابتلا به سرطان پستان افزایش مییابد. همچنین استعمال دخانیات و مصرف نوشیدنیهای الکلی بر سرطان پستان اثرگذار هستند».
به گفته او، مسائل مهمتری که در سرطان پستان نقش جدی دارند، جزء علل تغییرپذیر هستند. او «تغذیه» را نیز از دیگر علل قابل تغییر ابتلا به سرطان پستان میداند: «پدیده چاقی و اضافهوزن جزء موارد قابل تغییر علل ابتلا به سرطان هستند. با توجه به علل قابل تغییر ابتلا به سرطان پستان، افرادی که اضافهوزن دارند، کسانی که از الگوی غذایی سالم پیروی نمیکنند و مصرفکنندگان نوشیدنیهای الکلی و دخانیات، نسبت به دیگران به میزان بیشتری در معرض سرطان پستان قرار دارند».
او درباره روشهای پیشگیری از سرطان پستان توضیح میدهد که تغییر عادات غذایی مانند استفاده بیشتر از میوه و سبزیجات، کاهش مصرف غذاهای فراوری شده و غذاهای سرخشده و تنظیم میزان کالری دریافتی، در پیشگیری از سرطان پستان نقش دارند. به گفته مطلق، اگر بخواهیم درباره وضعیت یک بیماری سخن بگوییم باید به «بروز» و «شیوع» آن اشاره کنیم: «هنگامی که از شیوع یک بیماری سخن به میان میآید، منظور تمام افرادی هستند که در طول تاریخ به یک بیماری خاص مبتلا میشوند. محاسبه شیوع یک بیماری، کار چندان راحتی نیست؛ چراکه نیازمند دسترسی به آمار و ارقام آن بیماری در طول تاریخ است. منظور از بروز بیماری، تعداد موارد جدید بیماری است. بررسیها بیانگر این است که میزان بروز سرطان پستان طی ۲۰ سال گذشته افزایش یافته و پیشبینیها حاکی از این است که این بیماری در ۲۰ سال آینده نیز افزایش مییابد».
رئیس اسبق اداره سرطان وزارت بهداشت با اشاره به افزایش بروز سرطان طی یک یا دو دهه آینده هشدار داده است افزایش سن جمعیت، یکی از دلایل اصلی افزایش بروز سرطان پستان طی یک یا دو دهه آینده است. به عبارت دیگر، افزایش سن، سبب احتمال افزایش بروز سرطان پستان نیز میشود.
سال ۱۴۰۱ گزارشی منتشر شد مبنی بر اینکه بروز سرطان پستان در ایران بین سالهای ۱۳۸۲ تا ۱۳۹۶ از ۱۵.۹۶ به ۴۰.۷۲ در ۱۰۰ هزار زن افزایش یافته است. درواقع پژوهشگران با انجام یک مطالعه مقطعی و با استفاده از دادههای ثبتشده بین سالهای ۱۳۸۲ تا ۱۳۹۶، تحلیلی بر روند بروز سرطان پستان در ایران ارائه دادند. براساس این مطالعه اعلام شد که فراوانی نسبی سرطان پستان در زنان از سال ۱۳۹۴ تا ۱۳۹۶ از ۲۵ درصد به ۲۶.۴۷ درصد تغییر کرده و شایعترین سرطان در بین زنان است.
ایسنا دراینباره نوشت که به گفته پژوهشگران این مطالعه، به نظر میرسد یکی از دلایل افزایش میزان بروز، بهبود روشهای تشخیصی و افزایش آگاهی زنان در زمینه سرطان پستان باشد. اگرچه این روشها قادر به تشخیص سرطانها در مراحل اولیه و بهبود میزان بقا و کاهش نرخ مرگومیر هستند، اما ممکن است به درجاتی باعث افزایش موارد مثبت نیز شود. همچنین باید به سایر عوامل مانند تغییر سبک زندگی زنان، تغییر الگوهای باروری و عوامل محیطی نیز توجه داشت.