اقتصاد۲۴- یارانههای پنهان در ایران بخشهای متعددی از جمله انرژی، کالاهای اساسی و خدمات را شامل میشود. در حوزه انرژی، صندوق بینالمللی پول در برخی گزارشها رقم یارانههای انرژی ایران را حدود ۱۰۰ میلیارد دلار برآورد کرده است. با این حال، اختلاف در روشهای محاسبه و معیارهای مختلف باعث تفاوت در ارقام ارائهشده توسط منابع گوناگون شده است.
این یارانهها که هدف اصلی آنها کاهش محرومیت و توزیع عادلانه منابع بوده، به دلیل مدیریت ناکارآمد و مصرف بیرویه، منجر به هدررفت منابع و فشار بر اقتصاد ملی شدهاند. سهم عمدهای از این یارانهها نصیب پرمصرفها میشود، در حالی که اقشار کمدرآمد و متوسط، که نیاز بیشتری به حمایت دارند، بهره کمتری از این منابع میبرند.
برای رفع این نارساییها، اجرای سیاستهایی همچون تعرفهگذاری پلکانی و هدفمندسازی یارانهها ضروری است. این رویکرد نه تنها به کاهش مصرف بیرویه انرژی کمک میکند، بلکه با ارائه سیگنالهای قیمتی مناسب، پرمصرفها را به کاهش مصرف وادار کرده و عدالت اجتماعی را تقویت میکند. در کنار این سیاستها، توسعه و ترویج تجهیزات کممصرف، مانند بخاریهای بهینه، و اصلاح زیرساختهای توزیع انرژی از جمله اقداماتی است که میتواند بهرهوری انرژی را بهبود بخشد و فشار مالی بر دولت را کاهش دهد.