
اقتصاد ۲۴– این شورا با تکیه بر انحصاری بودن بازار خودرو، به مخالفت با عرضه این محصول در بورس کالا پرداخت. در نهایت پس از کشوقوسهای فراوان میان سازمان بورس و شورای رقابت، عرضه خودرو در بورس کالا متوقف شد.
حال پس از گذشت نزدیک به دو سال پرونده این موضوع مجددا پیش روی دستگاههای اقتصادی مرتبط با این موضوع باز شده است. عبدالناصر همتی، وزیر امور اقتصاد و دارایی به تازگی در این رابطه اعلام کرده است؛ بحث عرضه خودرو در بورس کالا، نیاز به هماهنگی بین سه نهاد از جمله سازمان بورس، وزارت صنعت، معدن و تجارت و شورای رقابت دارد و اگر این موضوع نهایی شود و آنها به توافق برسند، ما به عنوان وزارت اقتصاد موافق این اتفاق هستیم. همچنین باید زمینه و امکانات آن برای وزارت صمت فراهم شود و اگر وزارت صمت اعلام آمادگی کند از نظر ما و سازمان بورس مانعی برای این کار وجود ندارد.
البته اجرای این طرح موافقان و مخالفانی هم دارد به گونهای که برخی معتقدند؛ با عرضه خودرو در بورس کالا، هرگونه فساد و رانت از بین خواهد رفت و اجرای این طرح علاوه بر ایجاد فضای رقابتی، معاملات را هم شفاف خواهد کرد.
اما مخالفان این طرح بر این باورند که مکانیسم بورس به گونهای است که برای عرضه هر تعداد خودرو عرضه شده، دو برابر آن متقاضی به وجود میآید و عدم پاسخگویی به همه متقاضیان سیگنالی را به بازار خواهد داد که منجر به افزایش قیمت در بازار خودرو میشود و تنها راهحل مشکل تولید و عرضه خودرو این است که سیاستگذاران بپذیرند که قیمت این کالا باید آزاد شود.
بر اساس آمارها، ارزش معاملات خودرو در بورس کالا در سال ۱۴۰۱ معادل ۴۱.۶ هزار میلیارد تومان بوده است. همچنین مجموع منافع حاصله برای تولیدکنندگان و خریداران نهایی ۲۵.۴ هزار میلیارد تومان، سود تولیدکنندگان ۱۵.۸ هزار میلیارد تومان، سود خریداران نهایی ۹.۶ هزار میلیارد تومان و درآمد مازاد شناسایی شده برای دولت از طریق مالیات بر ارزش افزوده یکهزار و ۴۰۰ میلیارد تومان بوده است.
در عین حال، این آمارها نشان میدهد؛ در سال ۱۴۰۱ معادل ۶۸ هزار دستگاه انواع مختلف خودرو در بورس کالا مورد معامله قرار گرفت که از حیث تعداد، این میزان عرضه کمتر از ۷ درصد از کل فروش خودروی تولیدی سال ۱۴۰۱ است. میزان فروش خودرو در این بازه زمانی در دو شرکت سایپا و ایران خودرو بیش از ۹۹۰ هزار دستگاه بوده است.
