«محمدحسن رجبی دوانی» نویسنده و پژوهشگر حوزه تاریخ معاصر ایران در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری آنا، ضمن اشاره به شباهتها و تفاوتهای موجود بین نهضت ۱۵ خرداد ۱۳۴۲ به رهبری امام خمینی(ره) با جنبشها و نهضتهای پیش از خود اظهار کرد: اگر انقلاب را به عنوان یک جنبش سیاسی و دارای رهبری مشخص بدانیم که اهداف یک قوم یا ملتی را برآورده میسازد. بنابراین،هر انقلابی دارای دو وجه بارز سلبی و ایجابی است. به یک اعتبار هر انقلابی باید دارای این دو وجه باشد. در وجه سلبی رهبران و توده انقلابی میدانند که علیه چه چیزی قیام میکنند و وجه ایجابی آن شامل این نکته است که بعد از نظام سیاسی موجود باید چه نظامی و با چه مشخصاتی روی کار بیاید.
وی تأکید کرد: در انقلاب مشروطه رهبران روحانی نهضت در آغاز انقلاب به دنبال عدالتخانه بودند و تعریف کلی و نسبتاً روشنی از این مسئله داشتند. یعنی؛ خواهان تعدیل استبداد براساس یکسری اصول و قوانین بودند بنابراین وجه ایجابی این انقلاب شامل عدالتخانه با تصویر نسبتاً کلی از حکومت حضرت امیر (ع) بود، اما نظام مشروطه که شامل پارلمانتاریسم نولیبرال بود هیچ نسبی با این مسئله نداشت. به همین دلیل مردم و رهبران مشروطه نمیدانستند این نظام جدید که براساس انتخابات و قانون موضوعه که منبعث از قانون فرانسه و بلژیک به وجود آمده بود چه نسبتی با اهداف اولیه انقلاب مشروطه دارد. از این نظر رهبران اصلی مشروطه بعد از پیروزی انقلاب به حاشیه رانده شده و مؤید نظام جدید شدند به نحوی که سعی کردند نظام جدید را به گونهای تفسیر دینی کنند.