اقتصاد۲۴- در تالار شهرداری لاهه، جایی میان عکسهای گردشگری هلند و تابلوهایی از آسیابهای بادی، تصویری سورئال و هولناک به نمایش گذاشته شد: فرشهای نفیس تبریز و اردبیل، محصول دسترنج هزارساله هنرمندان ایرانی، ناگهان به عنوان میراث ملی جمهوری آذربایجان معرفی شدند؛ کشوری که هنوز شناسنامه سیاسیاش از مهر سی سالگی فراتر نرفته است. با صحنهای مواجهیم که نه تنها جعل آشکار میراث فرهنگی است، بلکه پژواک بلند یک پروژه هویتی است که میکوشد خود را با تار و پود دروغ به تاریخ بدوزد!
اما آنچه در نمایشگاه لاهه رخ داد تنها یک صحنه کوچک از یک پردهنمایی بزرگتر است: باکو در حال دوختن ردای جعلی تاریخ بر تن برهنه خود است، با سوزن اسرائیلی، قیچی ترکیهای و نخی که از تاراج هویت دیگران چیده شده است.
آنچه در هلند اتفاق افتاد، نه فقط یک اقدام تبلیغاتی، بلکه بخشی از یک پروژه گسترده فرهنگی، روانی و ژئوپولیتیکی است که باکو سالهاست با پشتیبانی آنکارا و دیگران دنبال میکند. از مصادره نظامی گنجوی گرفته تا انتساب فرشهای اردبیل و حتی مسجد کبود ایروان (که در دوران ایرانی ارمنستان ساخته شد)، به جمهوری باکو، با هدفی روشن: «خلق تاریخی نوین برای ملتی که هنوز میان گذشته دروغین و اکنون بحرانزده، معلق است». باکو بهجای آنکه تاریخ خود را از دل پژوهش، اسناد و میراث بومی استخراج کند، با منطق دزدانهای رفتار میکند که هر آنچه را در نزدیکی جغرافیای امروزیش یافت، به نام خود سند میزند. این همان باکوییست که از تصویر پل خداآفرین – بنای ثبتملی ایران – بر روی اسکناس ۵۰۰ مناتیاش بهره میبرد، اما از تاریخنگاری علمی گریزان است.