اقتصاد۲۴- ایران امروز با بحرانی درگیر است که نهتنها محیطزیست بلکه بنیانهای اقتصادی، اجتماعی و حتی امنیتی آن را تهدید میکند. بحران آب که زمانی تنها در گزارشهای محیطزیستی یا دانشگاهی به آن اشاره میشد، اکنون به مسئلهای فراگیر و راهبردی تبدیل شده که از دشتهای خشک خوزستان تا باغات در حال نابودی فارس و از سدهای نیمهخالی زاگرس تا زمینهای فرونشسته مرکز ایران دیده میشود.
بر اساس دادههای رسمی، حجم آب تجدیدپذیر ایران در فاصله سالهای ۱۳۸۵ تا ۱۳۹۵ بهطور چشمگیری کاهش یافته و از ۱۲۵ میلیارد مترمکعب در دوره آماری پیشین به ۸۹ میلیارد مترمکعب رسیده است؛ کاهشی ۲۹ درصدی که تنها با ۱۲ درصد کاهش بارش توضیح داده نمیشود. در واقع این کاهش بیشتر حاصل اضافهبرداشت، بیتوجهی به ظرفیتهای واقعی محیطزیست، و سیاستهای غلط در بخش انرژی و کشاورزی است.
سوءمدیریت، نبود برنامهریزی دقیق، رشد بیضابطه کشاورزی و مصرف بیرویه بهویژه در مناطق خشک، موجب شده شاخص بهرهوری آب در ایران به پایینترین سطح در میان کشورهای مشابه برسد. کشاورزی، به عنوان بزرگترین مصرفکننده آب، از یکسو از برق یارانهای بهرهمند است و از سوی دیگر، بهدلیل نبود سازوکار قیمتگذاری منطقی برای آب، هیچ انگیزهای برای بهبود بهرهوری ندارد.