موفقیت تجاری «مایکل» را نباید فقط به حساب محبوبیت ستارهای مانند مایکل جکسون گذاشت
جوان آنلاین: رسیدن فیلم «مایکل» به فروش بیش از ۹۱۱ میلیون دلار در گیشه جهانی، بار دیگر اهمیت فیلمهای زندگینامهای در صنعت سینمای جهان را یادآوری میکند. این فیلم که براساس زندگی مایکل جکسون ساخته شده، با وجود نقدهای نهچندان مثبت و امتیازهای متوسط و ضعیف منتقدان، توانسته به پرفروشترین فیلم زندگینامهای موزیکال تاریخ سینما تبدیل شود. «مایکل» تاکنون ۶/۳۸۵ میلیون دلار در امریکای شمالی و ۳/۵۵۳ میلیون دلار در بازارهای بینالمللی فروش داشته و نشان داده است که برای مخاطبان، جذابیت یک شخصیت شناخته شده گاه بسیار مهمتر از کیفیت هنری خود فیلم است.
موفقیت تجاری «مایکل» را نباید فقط به حساب محبوبیت ستارهای مانند مایکل جکسون گذاشت. این فیلم نمونهای از یک رویکرد تثبیت شده در هالیوود است. رویکردی که براساس آن، سینما به سرعت سراغ روایت زندگی چهرههای تأثیرگذار میرود و تلاش میکند پیش از آنکه خاطره آنها از حافظه جمعی کمرنگ شود، روایت خود را ثبت کند. در سیاست فرهنگی تهیهکنندگان و صاحبان استودیوها در هالیوود رفتن به سراغ زندگی شخصیتهای مشهور، در کنار موضوعات هنریاش یک سرمایهگذاری فرهنگی و اقتصادی برایشان محسوب میشود. نکته قابل توجه درباره «مایکل» آن است که هنوز سالهای چندان زیادی از مرگ مایکل جکسون نگذشته و در عین حال، بحثها و حاشیههای مربوط به اتهامهای کودکآزاری او همچنان در رسانهها و افکار عمومی مطرح است. با وجود این، هالیوود منتظر پایان یافتن این مناقشات نمیماند. سازندگان فیلم تصمیم گرفتند روایت خود را از این چهره جهانی ارائه کنند و بازار نیز به این تصمیم پاسخ مثبت داد. این اتفاق نشان میدهد که صنعت سینما در امریکا بیش از آنکه درگیر تعارفات یا محافظهکاری باشد، به ضرورت ثبت و بازنمایی شخصیتهای اثرگذار باور دارد، حتی اگر آن شخصیتها محل اختلاف و مناقشه باشند.
انفعال سینمای ایران
در مقابل، سینمای ایران سالهاست که از چنین رویکردی فاصله گرفته است. کشوری با هزاران چهره مهم در حوزههای ادبی، علمی، فرهنگی، هنری، سیاسی و تاریخی، سهم ناچیزی از تولیدات زندگینامهای در سینما، تلویزیون و شبکه نمایش خانگی دارد. کافی است فهرستی از شخصیتهای بزرگ معاصر ایران را مرور کنیم، از شاعران و نویسندگان گرفته تا دانشمندان، موسیقیدانان، پژوهشگران، کارآفرینان، ورزشکاران و چهرههای تأثیرگذار اجتماعی. بسیاری از این افراد هنوز هیچ تصویر سینمایی شاخصی ندارند و نسل جدید بیش از آنکه آنها را از طریق آثار نمایشی بشناسد، نامشان را در کتابهای درسی یا مطالب پراکنده اینترنتی دیده است.