نفرین نفت و نیم قرن مبارزه برای حاکمیت اقتصادی/ میراث نفت در زمانه تحریم برای ایران چه بود؟

ضعف مداوم اقتصاد غیرنفتی ایران را می‌توان تا حد زیادی با «بیماری هلندی» توضیح داد. این پدیده اقتصادی زمانی رخ می‌دهد که ورود عظیم ارز خارجی از یک منبع طبیعی (در مورد ایران، نفت) باعث افزایش نرخ ارز حقیقی پول ملی می‌شود.
ضعف مداوم اقتصاد غیرنفتی ایران را می‌توان تا حد زیادی با «بیماری هلندی» توضیح داد. این پدیده اقتصادی زمانی رخ می‌دهد که ورود عظیم ارز خارجی از یک منبع طبیعی (در مورد ایران، نفت) باعث افزایش نرخ ارز حقیقی پول ملی می‌شود.

نيم قرن مبارزه براي حاكميت اقتصادي

اقتصاد۲۴- ذخایر عظیم هیدروکربنی ایران که منبعی از ثروت بالقوه بیکران است، به طرز متناقضی نتوانسته به رفاه اقتصادی پایدار منجر شود. در عوض، طی پنج دهه گذشته، این کشور در دام کلاسیک یک دولت متکی به منابع طبیعی گرفتار شده و چرخه‌های بی‌ثبات رونق و رکود، زوال نهادی و ناتوانی در ساختن یک اقتصاد متنوع و انعطاف‌پذیر را تجربه کرده است. این وابستگی ریشه‌دار که اقتصاددانان آن را مصداق شدید «نفرین منابع» می‌دانند، پیامد‌های عمیقی نه تنها برای ثبات اقتصادی ایران، بلکه برای ساختار سیاسی و مسیر توسعه آینده آن دارد.

داستان اقتصاد مدرن ایران به‌طور جدایی‌ناپذیری با جریان دلار‌های نفتی گره خورده است. رونق نفتی دهه ۱۳۵۰ این وابستگی را تثبیت کرد و پایه‌های مالی دولت را دگرگون ساخت. با افزایش سرسام‌آور درآمد‌های نفتی، این درآمد‌ها جایگزین منابع سنتی و به موتور اصلی هزینه‌های دولت و سرمایه‌گذاری‌های ملی تبدیل شدند. این الگو پس از انقلاب ۱۳۵۷، جنگ ویرانگر هشت‌ساله با عراق و دوره‌های بعدی بازسازی و تحریم‌های بین‌المللی نیز ادامه یافت.

منبع  : اقتصاد 24

برای مشاهده کامل مطلب کلیک کنید

اشتراک‌گذاری

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *