شواهد حاکی از بروز ناترازی بنزین در کشورمان است. طبق آمار وزارت نفت، میانگین مصرف بنزین از ابتدای سال تا اواخر شهریور معادل ۱۱۶ میلیون لیتر در روز بوده که این رقم در مقایسه با میانگین مصرف در مدت مشابه سال گذشته ۵/ ۱۳ میلیون لیتر در روز افزایش یافته است.
جوان آنلاین: شواهد حاکی از بروز ناترازی بنزین در کشورمان است. طبق آمار وزارت نفت، میانگین مصرف بنزین از ابتدای سال تا اواخر شهریور معادل ۱۱۶ میلیون لیتر در روز بوده که این رقم در مقایسه با میانگین مصرف در مدت مشابه سال گذشته ۵/ ۱۳ میلیون لیتر در روز افزایش یافته است. اگر شرایط فعلی ادامه یابد و برنامه جامعی برای رفع ناترازی بنزین در کشور نداشته باشیم، پیشبینی میشود کشور در سال ۱۴۱۲ روزانه حدود ۱۱۰ میلیون لیتر بنزین وارد کند که ارزبری ۲۴ میلیارد دلاری برایمان خواهد داشت. این رقم با درآمد حاصل از صادرات یک میلیون بشکه نفت کشورمان برابری میکند. برای مقابله با این وضعیت و پیگیری بهینهسازی مصرف، باید روی اصلاح نظام یارانهها تمرکز کنیم.
اصلاح سیستم یارانه انرژی در بهینهسازی مصرف در بخش خانگی بسیار مهم است. در حال حاضر موضوع قیمتگذاری دستوری و اعطای یارانه انرژی در مراحل مختلف زنجیره انرژی منجربه انحراف چشمگیر در الگوی مصرف در خانوارها شده است. برای رفع این مشکل، اصلاح جامع نظام یارانه انرژی مورد نیاز است.
یکی از زمینههای اصلی که در آن بهینهسازی مصرف وجود ندارد، مصرف انرژی در بخش خانگی و غیرصنعتی است. اگر سیگنال قیمت انرژی وجود داشت، خانوارها را تشویق میکرد تا به این تلفات انرژی رسیدگی کنند و کارایی انرژی را بهبود بخشند. با برجسته کردن هزینههای مرتبط با هدررفت انرژی، خانوادهها انگیزه خواهند داشت تا در زمینه مصرف انرژی صرفهجویی داشته باشیم علاوه بر این، فقدان انگیزه برای بهینهسازی مصرف در سراسر زنجیره تولید و توزیع انرژی یک مانع بزرگ است. برای اصلاح این موضوع، سیستم یارانه انرژی باید دوباره فرموله شود تا مشوقها و پاداشهایی برای اقدامات صرفهجویی در انرژی ارائه شود. با معرفی گواهیهای صرفهجویی در مصرف انرژی یا مکانیسمهای مشابه، مصرفکنندگان و تولیدکنندگان تشویق میشوند تا شیوههای کارآمد انرژی را اتخاذ کنند که منجر به الگوی مصرف بهینهتر و پایدارتر میشود.
یکی از راهحلهای بالقوه برای این موضوع، اجرای یارانههای انرژی فردی است که در برنامه هفتم توسعه ذکر شده است. براساس این سیستم، مصرف کنندگان انرژی، مانند مصرف کنندگان برق، گاز و بنزین، قیمتهای یارانهای تا سطح مصرف بهینه معین دریافت میکنند. این تضمین میکند که مردم به انرژی مقرون به صرفه دسترسی دارند و در عین حال آنها را تشویق میکند تا از انرژی به طور کارآمد استفاده کنند. به عنوان مثال، خانوارهایی که از برق کم استفاده میکنند یا در منابع انرژی تجدیدپذیر سرمایهگذاری میکنند، یارانههایی را برای مصرف انرژی دریافت میکنند که آنها را تشویق میکند تا مصرف کلی انرژی خود را کاهش دهند و شیوههای پایدار را اتخاذ کنند. براساس مدل جدید اعطای یارانه انرژی در بخش بنزین، حتی افرادی که خودرو ندارند نیز براساس این سیستم سهمیه بنزین دریافت میکنند. در حالی که ممکن است ارائه یارانه بنزین به مالکان غیرخودرو غیر منطقی به نظر برسد، هدف این رویکرد توجیه یارانه انرژی پرداختی به افراد با در نظر گرفتن نیازهای مصرف کلی آنهاست. با انجام این کار، تضمین میکند که همه از رفتار عادلانه برخوردار شوند و از سیستم یارانه انرژی بهرهمند شوند.