جام جهانی فوتبال معمولاً در حافظه ملتها با گلها، نتایج و قهرمانیها ثبت میشود، اما هر جام جهانی، لایههای پنهانتری نیز دارد که کمتر دیده میشوند
جوان آنلاین: جام جهانی فوتبال معمولاً در حافظه ملتها با گلها، نتایج و قهرمانیها ثبت میشود، اما هر جام جهانی، لایههای پنهانتری نیز دارد که کمتر دیده میشوند؛ لایههایی از فرهنگ، سیاست، رسانه، هویت و زندگی روزمره مردمانی که میزبان بزرگترین رویداد ورزشی جهان هستند. کتاب «پرسه در لوسیل» نوشته مهدی مافی، از همین زاویه به جام جهانی ۲۰۲۲ قطر نگاه میکند؛ نه صرفاً به عنوان یک مسابقه ورزشی، بلکه به مثابه یک رخداد تمدنی که میتواند روایتگر تصویری متفاوت از جهان اسلام در برابر نگاه غالب رسانههای غربی باشد.
در سالهای اخیر، سفرنامهنویسی ایرانی از شکل سنتی خود فاصله گرفته و به سمت روایتهای مسئلهمحور حرکت کرده است. نویسنده دیگر تنها گزارشگر جغرافیا نیست؛ او تلاش میکند از خلال یک سفر، مناسبات فرهنگی، اجتماعی و رسانهای را نیز تحلیل کند. «پرسه در لوسیل» را میتوان در همین چارچوب خواند. این کتاب بیش از آنکه شرح مسیرها و مکانها باشد، ثبت مواجهه یک نویسنده ایرانی با رویدادی جهانی است که در قلب یک کشور عربی برگزار میشود.
قطر پیش از جام جهانی برای بسیاری از مردم جهان کشوری کوچک در حاشیه خلیج فارس بود؛ کشوری که بیشتر با ثروت گازی و سرمایهگذاریهای اقتصادی شناخته میشد. اما برگزاری جام جهانی، این کشور را به مرکز توجه رسانههای جهان تبدیل کرد. میلیونها نفر به دوحه و شهرهای اطراف آن سفر کردند و میلیاردها نفر از طریق رسانهها، قطر را تماشا کردند. در چنین شرایطی، مسئله اصلی تنها فوتبال نبود، بلکه تصویرسازی از یک کشور مسلمان و عربی در برابر افکار عمومی جهان بود.
«پرسه در لوسیل» دقیقاً در همین نقطه اهمیت پیدا میکند. مهدی مافی تلاش میکند از پشت صحنه تصاویر رسمی عبور کند و تجربه زیسته خود را از این رویداد روایت کند. او نه به دنبال ستایش بیقید و شرط میزبان است و نه گرفتار کلیشههای رسانهای. حاصل این نگاه، متنی است که خواننده را با واقعیتهای کمتر دیدهشده جام جهانی قطر آشنا میکند.