به یک مطلبی از قول شهید بهشتی اشاره کنم که در ابتدای انقلاب به مسئول جهاد سازندگی وقت میگویند من خیلی دوست دارم روحیه جهاد سازندگی بیاید و همه وزارتخانههای ما را دربربگیرد درحالیکه متأسفانه پس از جنگ برعکس این موضوع رقم خورد و جهاد سازندگی وزارتخانه شد و به تدریج عنوان جهاد هم در عرصه ادبیات سیاسی ما کمرنگ شد که البته به تدریج با درایت امام شهید تا حدودی این باید روندی اصلاحی به خود گرفت، اما به دلیل رویکرد شعاری که دولتها پیش گرفتند آنطور که باید نتوانست جای خود را در بخشهای مختلف باز کند
جوان آنلاین: امام شهید شبیهسازی موجودات دیگر را مجاز میدانستند، اما درباره شبیهسازی انسان حرمت قائل بودند و مرحوم کاظمی آشتیانی به همین فتوای رهبر شهید انقلاب عمل کرد و حتی در خاطرات ایشان هم هست که عمل به این فتوا باعث شد نگاه او به تحول سلولهای زیستی و بنیادی به کلی تغییر کند یا برای مثال ما اصول شهرسازی داریم که در ساختن شهرها باید آنها را رعایت کنیم. اینکه تا حالا رعایت نکردیم حرف دیگری است، اما اصولی داریم که موظفیم آنها را رعایت کنیم
الگوی اسلامی- ایرانی پیشرفت از مهمترین یادگارهای رهبر شهید انقلاب اسلامی است که چراغ راه برای نسلهای حال و آینده کشور است. دکتر محمدررضا قائمینیک، نویسنده کتاب «بارقههایی از پیشرفت ایرانی- اسلامی در مواجهه با توسعه غربی» تلاش کرده مبتنی بر این موضوع روایتی از چارچوبهای این پیشرفت که باید مبتنی بر آموزههای بومی و ملی ما باشد، ارائه دهد. با او در اینباره گفتوگو کردهایم.
درباره جنس و رویکرد و نگاه به موضوع پیشرفت امام شهید الگوی ایرانی- اسلامی پیشرفت را مطرح کردند و بیانیه گام دوم را ارائه دادند که در قالب آن برای نسل جوان ما افقهای دقیقی ترسیم شده است. به نظر میرسد کتاب شما ناظر به همین مسئله درصدد تبیین بیشتر موضوع باشد. چه ضرورتهایی باعث شد کتابی با عنوان بارقههای پیشرفت به رشته تحریر درآورید؟
ما بهرغم تلاشهای زیادی که پس از انقلاب اسلامی برای پیشرفت و ارتقای سطح علمی کشور در عرصههای مختلف صورت گرفته هنوز نتوانستهایم این پیشرفتها را بهطور دقیق روایت کنیم و نحوه سوءگیری و ریشههای توفیقات و احیاناً شکستها را شفاف کرده و تبیین کنیم و چرایی این روایت نشدن سؤال مهمی است. این کتاب در نسبت با این پرسش مطرح شده است که مطالبه امام شهید ما هم بود. البته من قصد نداشتم در این کتاب به این پرسش پاسخ بدهم، بلکه لوازم پاسخ به این سؤال را مطرح کردم. شما کتاب را که مطالعه کنید، متوجه میشوید پاسخ به این پرسش نیست، بلکه تلاش کردم بگویم اگر میخواهیم به این سؤال پاسخ بدهیم که کار سختی هم هست باید چه نکاتی را رعایت کنیم. مهمترین نکتهای که به نظر میرسد باید به آن توجه کنیم، این است که پیشرفت محصول یک فلسفه تاریخ است. یعنی وقتی ما از پیشرفت صحبت میکنیم منظورمان این است که یک مسئلهای از نقطه «الف» به نقطه «ب» منتقل شود. وقتی چنین چیزی را مطرح میکنیم در واقع ما باید یک ایدهای را در تاریخ داشته باشیم. کار فلسفه تاریخ این است که به ما بگوید چطور از یک نقطه به نقطهای رو به جلو حرکت کنیم که دچار انحطاط نشویم و به پیشرفت نائل شویم، به همین دلیل توضیح پیشرفتهای انقلاب اسلامی مثل هستهای، نانو، پزشکی، شهرسازی و امثال اینها را باید در قالب تاریخ تحولات ایران بفهمیم و درک کنیم تا بتوانیم روایت پیشرفتمان را داشه باشیم. به تعبیر دیگر، چون بین پیشرفت اسلامی و توسعه غربی تفاوتهایی وجود دارد، اینها اگر قرار باشد ذیل توسعه غربی دیده نشود باید نقشه راه داشته باشیم. این دستاوردها که در ظاهر شبیه به دستاوردهای تمدن غرب است باید ویژگی خاص خود را در کشور ما داشته باشند. برای مثال صنعت هستهای در غرب متولد شده و همه دانشمندان اولیه آن غربی هستند. درمان باروری و سلولهای بنیادی رویان هم همینطور. حالا اگر قرار است اینها در بستر پیشرفت در انقلاب اسلامی روایت شوند، لازم است نسبتشان را با تاریخ تحول انقلاب اسلامی بیان کنیم. من سعی کردم در این کتاب بایدها برای روایت جنس ایرانی- اسلامی این پیشرفتها را مطرح کنم. یعنی باید توضیح بدهیم اگر مرحوم کاظمی آشتیانی که صنایع رویان را در انقلاب اسلامی پایهریزی کرده، این در کار او چگونه تعین پیدا کرده است؟ برای مثال اگر در لندن یا واشینگتن یا نیویورک بود یا در تلاویو یا قطر بود، اینها برای او محقق نمیشد و جنس کار و نتیجه آن، چیز دیگری از کار در میآمد. من سعی کردم توضیح بدهم که ما اگر در پیشرفت ایرانی- اسلامی به این نکات توجه کنیم میتوانیم پیشرفتهای خود را روایت کنیم. به این معنا الان بارقههایی از پیشرفت را داریم. شاید ما هنوز و طی قرون جدید تحول عمیقی در تکنولوژی جهان ایجاد نکرده باشیم، اما بارقههایی از تحول دستاوردهای بشری را در ذیل الگوی ایرانی- اسلامی پیشرفت رقم زدهایم و من در این کتاب اشارهای به این بارقهها کردهام.