نه، این جملات باورهایی کاملاً اشتباه هستند. به طور کلی، این موضوع درست است که خوردن هر ماده غذایی که دیرهضم باشد با هر ماده غذایی که سریعالهضم است یا دو ماده خوراکی طبیعت سرد میتواند در درازمدت (در صورتی که به طور مکرر و عادتی به مصرف برسند) مسئلهساز شود اما بیان این مسئله که خوردن آنها باعث میشود در دل سنگ شوند یا حتماً برص یا لک میآورند، درست نیست.
پس یعنی قوانین و ممنوعیتهایی در طب سنتی در رابطه با مصرف مواد غذایی با هم وجود دارد؟
بله، یکی از ارکان اساسی در طب سنتی تغذیه مناسب است و یکی از بخشهای تغذیه مربوط به آداب غذا خوردن و آب نوشیدن میشود. منظور از آداب این است که چه غذایی را به چه میزان و با چه غذای دیگری مصرف کنیم. در طب سنتی قانونهایی وجود دارد که بر اساس آن باید ترتیب وقت غذا مشخص باشد. منظور از ترتیب وقت غذا این است که چه غذایی را به دنبال چه غذای دیگری میتوان مصرف کرد تا بدون عارضه باشد.
چند نکته اساسی که باید بدانیم این است که فرد باید به صورت فیزیولوژیک عمل کند یعنی تا احساس ضعف و گرسنگی نکرده نباید غذا تناول کند. اگر تشنه یا گرسنه بود نباید به یکباره میزان زیادی غذا بخورد یا آب بنوشد. یکی دیگر از قوانین در طب سنتی، مسئله مزاج است. هر فردی در هر سنی مزاج خاص خود را دارد و فرد هر غذایی که میخواهد بخورد باید ملاحظه سنش و فصلی که در آن هست را بکند. اجتناب از خوردن نان گرم و آشامیدن آب سرد بعد از آن، اجتناب از خوردن غذاهای سریعالهضم بعد از غذاهای دیرهضم، اجتناب از خوردن همزمان دو غذای گرم یا سرد یا لزج یا قابض یا نفاخ از جمله این قوانین است.
تمام افراد در هر سنی با هر مزاجی باید این قوانین را رعایت کنند؟
بله، البته رعایت این مسایل با پیشفرض سالم بودن فرد است. ممکن است به افراد بیمار یا در شرایط خاص به بعضی افراد به صورت دریافت دارو، مصرف برخی ممنوعیتها، بعد از غذا توصیه شود.مصرف آب گرم با غذای شور یا مصرف آب سرد با میوههای دارای رطوبت بالا مثل نارنگی یا هندوانه به دلایلی که البته توضیح آن پیچیده است نیز توصیه نمیشودمثلاً افرادی که گیاهخوارند چون سبزیها اکثراً سرد و تر هستند و مصرف آنها باعث افزایش رطوبت در بدن میشود به عنوان ادویه برایشان استفاده از آنقوزه توصیه میشود چون گرمی زیاد این ادویه، رطوبت گیاهان و آسیب و عوارض مصرف آنها را کمتر میکند.
آیا مصرف غذاهای ممنوع پشت هم یا همزمان در همان لحظه مشکلآفرین است یا در اثر تکرار عوارض بروز میکنند؟
آیا در اثر مصرف این ممنوعهها فرد دچار بیماریهای مشخصی میشود؟
خیر، گاهی میشنویم که مصرف ماست و ماهی و ترشی به ویژه در کودکی برص میآورد. این موضوع اصلاً درست نیست. مصرف همزمان چند ماده غذایی سرد، اخلاط سرد و خلط سودا ایجاد میکند. از طرفی، یکی از مکانیسمهای برص در طب سنتی نیز ایجاد آن به واسطه خلط سوداست اما اینگونه نیست که حتماً به دلیل مصرف همزمان غذاهای سرد، فرد برص بگیرد. این مواد به هر حال دستگاه گوارش را دچار اختلال میکنند و بسیاری بیماریها از همینجا نشأت میگیرند.