اعمال جراحی كاهش وزن رفته رفته به یكی از پرطرفدارترین روشهای رسیدن به تناسب اندام تبدیل میشوند كه به جراحیهای باری اتریك (Ebariatric) یا بایپس معده معروف هستند. به طور كلی این جراحیها به یك سری روشهایی گفته میشود كه بیشتر در افراد دچار چاقی بیش از حد صورت میگیرد و هدف از این اعمال جراحی كاهش وزن سریع است. در واقع این نوع جراحیها روی معده و روده انجام میشود تا مصرف غذا در فرد كاهش یابد.
آخرین راه برای كاهش وزن
برای رسیدن به تناسب اندام راههایی همچون رژیم غذایی و ورزش مداوم وجود دارد كه از سادهترین و كمعارضهترین شیوهها به شمار میروند، ولی كمی صبر و تحمل میطلبد كه اگر واقعا میخواهید خوشاندام باشید، باید آن را به جان بخرید. ولی دستهای از افراد هستند كه علیرغم رعایت رژیمهای غذایی و فعالیت بدنی، به دلیل اضافه وزن زیادی كه دارند، قادر نیستند به این راحتیها وزن كم كنند و همین چاقی باعث بروز مشكلات دیگری هم برای آنها شده است.
انواع مختلف جراحیهای بایپس معده
روشهای جراحی كه به منظور كاهش وزن صورت میگیرد انواع مختلف دارد و به تنهایی یا تركیب با روش دیگری به كار میروند. البته انتخاب بهترین روش مناسب هر فرد بستگی به شرایط جسمی و آمادگی آن فرد و نظر پزشك معالج او دارد. به طور كلی روشهای جراحی باری اتریك به دو گروه تقسیم میشوند كه هر گروه نیز برای خود از روشهای مختلفی تشكیل شده است. گروه اول روشهای جراحی محدودكننده و گروه دوم روشهای جراحی تركیبی محدودكننده و كاهشدهنده جذب غذا نامیده میشوند.
نوار معدهای قابل تنظیم: در این روش، پزشك نواری توخالی از جنس سیلیكون را دور معده، نزدیك به سر آن قرار داده و به این طریق كیسه كوچك و نیز مسیر باریكی را به داخل معده ایجاد میكند. سپس این نوار را از طریق لولهای كه آن را به مجرای زیر پوست متصل میكند با محلول نمكی باد میكند و به این روش میتوان با كم و زیاد كردن مقدار محلول نمكی، اندازه این مسیر را تنگ یا گشاد كرد.
برش عمودی معده: در این روش محدودكننده كه باعث كاهش وزن سریع بیمار میشود، پزشك با برداشتن قسمتی از معده به صورت عمودی، حجم معده را كاهش میدهد و در نتیجه مقدار غذای مصرفی نیز محدود میشود بدون این كه انشعاب فرعی به روده داده شود یا فرد دچار سوءجذب مواد غذایی شود. در واقع معده به شكل یك لوله در میآید كه تنها حجم غذایی كه فرد میخورد را محدود میكند و بیشتر مواد مغذی غذا به مقدار كممصرف میشود و در اصل مقدار كالری مصرفی كم میشود.
جراحیهای تركیبی محدودكننده و كاهشدهنده جذب
روشهای جراحی كاهش وزن كه به صورت تركیبی صورت میگیرد به دلیل كاهش وزن بیشتر، نسبت به جراحیهای صرفاً محدودكننده رواج بیشتری دارند. این روشهای تركیبی علاوه بر محدود كردن غای مصرفی، مقدار كالری و مواد مغذی را كه بدن جذب میكند را نیز كاهش میدهد. این گروه از جراحیهای باری اتریك نیز مانند جراحیهای محدودكننده شامل 3 دسته میشود.
انشعاب فرعی معدی Roux-en-y: این روش جراحی معمولترین و موفقترین روشهای جراحی تركیبی در آمریكا محسوب میشود. در این روش، جراح ابتدا برای محدود كردن غذای مصرفی یك كیسه كوچك معدی ایجاد میكند. سپس بخشی از روده كوچك را به شكل y به كیسه كوچك معدی متصل میكنند تا غذا از این طریق به قسمت پایینی معده و دوازدهه (اثنی عشر) وارد شود. این روش مقدار كالری و مواد مغذی جذب شده توسط بدن را كاهش میدهد. در برخی موارد برای جلوگیری از بروز سنگ كیسه صفرا كه بر اثر كاهش شدید وزن در این روش رخ میدهد، پزشكان كیسه صفرا را بر میدارند و بسیاری از بیماران برای حل مساله سنگ كیسه صفرا، پس از عمل دارو مصرف میكنند.
جراحیهای كاهش وزن، ابزار زیبایی نیستند بلكه در افرادی مورد استفاده قرار میگیرد كه دچار چاقی مفرط هستند و با درمانهای معمول قابل درمان نیستند
این روش جراحی با كنترل میزان غذایی كه فرد مصرف میكند وزن را سریع پایین میآورد و نیز مصرف شیرینی را كاهش میدهد. به طوری كه این دسته از افراد طی 10 سال پس از عمل حدود 60 تا 70 درصد از اضافه وزن خود را كم میكنند. در صورتی كه این روش، روشی در ظاهر دائمی محسوب میشود ولی در مواقع اضطراری برگشتپذیر است. ولی علیرغم این، این عمل باعث باریك شدن و حتی انسداد روزنه تنفسی میشود و در صورت خوب نجویدن یا تند غذا خوردن موجب استفراغ فرد میشود. چنانچه بیمار در دراز مدت تغییرات رژیمی را رعایت نكند مجدداً به وزن قبلی برمیگردد.
برش عمودی معده همراه با تغییر جهت دوازدهه: در این روش جراح حدود 80 درصد از معده را بر میدارد و با باقیمانده آن معدهای به شكل یك لوله باریك ایجاد میكند. دریچهای كه غذا را به سمت روده كوچك هدایت میكند در امتداد بخش محدودی از روده كوچك باقی میماند كه به طور طبیعی به معده متصل میشود. در طول این عمل بیشتر روده كوچك از طریق اتصال به بخش انتهایی روده به دوازدهه، نزدیك معده، انشعاب میشود.
انحراف دوازدهه و اتصال معده به روده: این روش هم جزو پیچیدهترین روشهای باری اتریك تركیبی محسوب میشود كه طی آن پزشك بخش پایینی معده را برداشته و كیسه كوچك باقیمانده معده را به صورت مستقیم به بخش انتهایی روده كوچك متصل میكند و به طور كامل برای دوازدهه مسیر انشعابی ایجاد میكند.
بعد از عمل چه بخوریم؟
جراحی باری اتریك برای كاهش وزن مورد استفاده قرار میگیرد و موفقیت آن مستلزم رعایت اصول بعد از عمل و تغییر سبك زندگی و تغذیه است. در این میان مهمترین مساله تغییر میزان غذای مصرفی پس از عمل است. در ابتدا به خاطر كاهش حجم معده و مصرف غذاهای مایع و كم حجم ممكن است برای انجام فعالیتهای روزانه احساس كاهش انرژی كنید. افراد معمولاً تا حدود 6 هفته پس از عمل به فعالیت عادی خود برمیگردند. رژیم غذایی بیمار بلافاصله پس از عمل دچار دگرگونی میشود. بهترین و مناسبترین غذایی كه بیماران باید در این مدت استفاده كنند غذاهایی چون آبگوشت رقیق، آبمیوههای رقیق یا دسرهای ژلاتینی بدون شكر است.