طبق تعریف مجمع تشخیص مصلحت نظام، سازمان پدافند غیرعامل مسئول اقدامات دفاعی غیرمسلحانهای است که موجب کاهش آسیبپذیری، تسهیل مدیریت بحران در مقابل تهدیدات دشمن و پایداری و ارتقای ملی میشود.
تاریخ بشریت مملو از منازعات و درگیریهای بسیار است. حتی امروزه هم با وجود قوانین بینالمللی و تمدن جوامع هیچ نشانهای از پایان جنگها و تهدیدات دیده نمیشود. جنگ مساله اجتنابناپذیری است که هر جامعهای موظف است خود را برای شرایط بحرانی آماده نگه دارد تا بتواند به بهترین شکل ممکن از مرزهایش دفاع کند.
لزوم تشکیل سازمان پدافند غیرعامل در کشور هشتم آبان ۱۳۸۲ با فرمان مقام رهبری صادر و در سال ۱۳۹۰ با تایید نهایی در تقویم کشور نیز ثبت و به تمامی ارگانها و سازمانهای کشوری ابلاغ شد.