فضای مجازی در زمان بحران، به یکی از اصلیترین میدانهای نبرد اطلاعاتی تبدیل میشود. در چنین شرایطی، حملات فیشینگ تنها برای دزدیدن رمز عبور یا اطلاعات مالی نیستند؛ بلکه ابزارهایی برای ایجاد رعب، نفوذ اطلاعاتی و دستکاری افکار عمومی به شمار میروند. طبق گزارش «چشمانداز جهانی امنیت سایبری ۲۰۲۵» از مجمع جهانی اقتصاد، در سال گذشته بیش از ۴۲ درصد از سازمانها در سراسر جهان هدف حملات فیشینگ یا مهندسی اجتماعی قرار گرفتند. بر اساس دادههای شرکت KnowBe4، در شش ماه پایانی سال ۲۰۲۴، تعداد ایمیلهای فیشینگ ۱۷.۳ درصد افزایش یافته و بیش از نیمی از آنها حاوی لینکهای مخرب بودهاند که اغلب از طریق حسابهای واقعی و هکشده ارسال شدهاند.
در زمان جنگ و ناآرامی، حملات فیشینگ نهتنها شایعتر، بلکه بهمراتب خطرناکتر از شرایط عادی میشوند. نخست آنکه حس اضطرار و نگرانی عمومی باعث میشود افراد بدون دقت کافی به پیامهایی با عناوینی مانند «هشدار فوری» یا «اطلاعیه امنیتی» واکنش نشان دهند. این فضا فرصت مناسبی برای مهاجمان فراهم میکند تا با شبیهسازی پیامها یا ایمیلهایی از طرف نهادهای دولتی، امدادی یا رسانههای رسمی، اعتماد افراد را جلب کنند.
از سوی دیگر در شرایط بحران، دسترسی به منابع خبری معتبر معمولاً محدود میشود یا بهدلیل قطعی اینترنت و سانسور، پیامهای تأییدنشده بیشتر در گردش قرار میگیرند. در چنین وضعیتی، کاربران تمایل بیشتری به باز کردن لینکها یا فایلهای ناشناس دارند. خطر دیگر هدفگیری گروههای حساس مانند روزنامهنگاران، فعالان اجتماعی و امدادگران است؛ افرادی که نقش کلیدی در اطلاعرسانی و مستندسازی بحرانها دارند و نفوذ به حسابهای آنها میتواند تبعات امنیتی گستردهتری بهدنبال داشته باشد. به همین دلیل، مقابله با فیشینگ در زمان جنگ نیازمند هوشیاری عمومی، آموزش هدفمند و زیرساختهای دفاعی قویتری است.
