تصمیمات شجاعانه برای اصلاحات ارزی
هر چند که نمیتوان تاثیر عملکرد متفاوت دولتها در قبال مسائل و مشکلات اقتصادی را در نظر نگرفت و همه را با یک نگاه از سر گذراند. چنانکه مثلا در دولت یازدهم و دوازدهم حسن روحانی شرایط اقتصادی با فراز و فرودهایی همراه بود و گاها شرایط کمی تا قسمتی مساعد میگشت و گاها نیز با شرایط بغرنج اقتصادی مواجه میشدیم. در دولت مرحوم رئیسی نیز همین رویه وجود داشت که البته بیشتر شاهد شرایط سخت اقتصادی بودیم و امروز در دولت مسعود پزشکیان نیز با وجود تغییر رویه و سیاستهای حاکم بر دولت بازهم شاهد بروز مشکلات اقتصادی در جامعه هستیم. نکته مهم در این میان اما نقش عناصر شتابزا و تاثیرگذاری است که شرایط بغرنج اقتصادی را تشدید میکنند. عواملی مثل وجود تحریمها که بهطور متناوب در همه دولتها وجود داشته و خود عامل مهمی در تشدید مشکلات اقتصادی کشور بوده است. اما واقعیت امر بر آن است که شاید بتوان شرایط حاضر را سختترین شرایط اقتصادی طی سالها و دهههای گذشته در نظر گرفت. شرایطی که پس از تحریمهای یکجانبه آمریکا که طی سالهای گذشته نیز بر اقتصاد کشور سایه انداخته بود پس از حرکت اروپاییها به سمت فعالسازی اسنپبک قرار است تحریمهای بینالمللی نیز علیه کشورمان بازگردد که شرایط را به مراتب سختتر خواهد کرد. حال در چنین شرایطی اقتصاد ایران که کاملا متاثر از سیاست و شرایط بینالمللی است بسیار زودتر به این شرایط واکنش نشان داده است. چنانکه از همان زمانیکه تروئیکای اروپایی صحبت از فعالسازی اسنپبک کردند تا توافق ایران و آژانس در قاهره و نهایتا حضور کشورها و مذاکرات در حاشیه نشست مجمع عمومی سازمان ملل و نشست شورای امنیت که پیشنهاد چین و روسیه مبنی بر فرصت ششماهه برای تعلیق اسنپبک که رای نیاورد نرخ ارز مدام در حال کاهش و افزایش بود. اما چندی است که صرفا شاهد افزایش قیمت در بازارهای سرمایهای بهویژه نرخ ارز و سکه هستیم و گویی اینکه این روند پر شتاب را نیز سر باز ایستادن نیست. لذا بسیاری بر این باورند که دولت بهعنوان متولی اقتصاد کشور برای این اوضاع پریشان چارهاندیشی کند. هر چند که تا پیش از این نیز شاهد این سویهگیریها از سوی برخی مسئولان در تیم اقتصادی دولت بودیم که بحث نرخ ارز و افزایش قیمت آن کاملا تحت نظر بانک مرکزی است و سایر ارکان از جمله وزارت اقتصاد در آن دخل و تصرفی ندارد. با این معیار نیز اگر بخواهیم جلو برویم و عملکرد محمدرضا فرزین را مورد نقد و بررسی قرار دهیم با این پرسش مهم مواجه خواهیم شد که چرا از دولت گذشته تا کنون که فرزین همچنان در سمت ریاست کل بانک مرکزی تکیه زده مشکل نرخ ارز همچنان بر جای خود باقی مانده و به طور مداوم نیز با افزایش نرخ تارز روبهرو هستیم؟ چنانکه برخی معتقدند که تا چند وقت آینده به نرخ ارز عدد 150 هزارتومان را نیز خواهد دید. البته رئیس کل بانک مرکزی در هفتههای اخیر بارها وعده داده که با افزایش عرضه، سازوکارهای بازار توافقی و حراج سکه، شرایط را آرام خواهد کرد. اما با این روند صعودی قیمتها بهنظر نمیرسد صحبت از ثبیت نرخ کمکی به شرایط موجود کند.
