یکی از پرسشهای محوری در سه دهه گذشته، در حوزه هوش مصنوعی این است که انسان باهوشتر است یا ماشین؟ اما بهنظر میرسد این پرسش، اساسا مسئله را بهاشتباه صورتبندی کرده است. پژوهشها نشان میدهد تمرکز بر این دوگانه، باعث شده خطر اصلی نادیده گرفته شود؛ خطری که نه در برتری ماشین، بلکه در تضعیف تدریجی تواناییهای شناختی انسان نهفته است.
روایتی که طی سالهای اخیر درباره هوش مصنوعی شکل گرفته، بر این فرض استوار بوده که این فناوری میتواند وظایف تکراری و کماهمیت از جستوجوی اطلاعات تا نگارش پیشنویسها را بر عهده بگیرد و در مقابل، انسانها را برای تمرکز بر خلاقیت و قضاوت آزاد بگذارد. اما یافتههای جدید نشان میدهد این تقسیم کار نهتنها به بهبود عملکرد انسانی منجر نشده، بلکه در مواردی توان تحلیل و تفکر مستقل را تضعیف کرده است.
