
در رویدادهای اخیر، دادههای بهدستآمده از پروژه DESI (ابزار طیفسنجی انرژی تاریک ) شاخصهایی از تغییرات تدریجی در انرژی تاریک را نشان میدهد که میتواند منجر به تجدیدنظر در مدل استاندارد کیهانشناسی (ΛCDM) شود. این یافتهها نتیجه همکاریهای بینالمللی و استفاده از بزرگترین نقشه سهبعدی جهان تا امروز است که نگرانیها و امیدهایی را در میان جامعه علمی به وجود آورده است.
از زمان معرفی مدل ΛCDM، دانشمندان بر این باور بودند که انرژی تاریک بهعنوان یک مقدار ثابت (لامبدا) عمل میکند و عامل اصلی تسریع گسترش جهان است، اما با گسترش پروژه DESI که از طریق تلسکوپ چهار متری مایال در رصدخانه کیت پیک، اطلاعات دقیق و گستردهای از بیش از ۱۵ میلیون کهکشان و اختروش جمعآوری کرده است، تحلیلهای جدید نشان میدهد که تأثیر انرژی تاریک طی ۱۱ میلیارد سال گذشته ممکن است تغییر کرده باشد، این یافتهها اگرچه هنوز به سطح کشفی پنج سیگما نرسیدهاند، اما در ترکیب با دادههای سایر مشاهدات از قبیل پسزمینه کیهانی (CMB) مأموریتهایی همچون Planck، دادههای ابرنواخترها و مطالعات همگرایی گرانشی (weak lensing)، انحرافاتی را از مدل استاندارد نشان میدهد که میتواند نمایانگر ویژگیهای پویای انرژی تاریک باشد.
