حامد جعفری کیا کارگردان در گفتوگو با میزان درباره تولید پویانمایی «مثلنامه» گفت: این مجموعه نگاهی به حکایتهای کهن ایرانی دارد و با بهره گیری از متون منظوم و منثور، داستانهایی را به زبان تصویر در میآورد، بدین ترتیب بازگویی و مرور ضرب المثلهای قدیمی ایرانی با زبان پویانمایی میتواند بهتردر ذهن مخاطبان باقی بماند و درسها و آموزههای آن اثرگذاری و عملگرایی بیشتری به همراه داشته باشد.
وی ادامه داد: این مجموعه از سال ۹۶ به سفارش مرکز صبا در موسسه حور کلید خورد و تاکنون حدود ۴۰۰ قسمت از آن ساخته شده و همچنان در دست تولید است. این اثر با تکنیک کات اوت کامپیوتری تولید شده که برای فضاسازی های آن از طرحهایی مبتنی بر معماری و نقاشی ایرانی دوران قدیم بهره گرفته شده است که بیان کننده فرهنگ غنی کشورمان بر مبنای ضرب المثلها به شمار میرود.
جعفری کیا به بخش محتوایی مجموعه مثلنامه پرداخت و افزود: استفاده از کتابهایی مرجع مانند «امثال الحکم»، «فرهنگ بزرگ ضرب المثلهای فارسی»، «فرهنگ فارسی عامیانه» و همچنین بهرهمندی از آثار شخصیتهای بزرگی همچون، سعدی و … و سایر کتابهای معتبر در حوزه فرهنگ و ادبیات فارسی بستری مناسب برای بیان فرهنگ غنی محسوب میشود که سعی شده در این مجموعه به کار گرفته شود، از سوی دیگر به کارگیری موقعیتهای طنز آمیز و فضاهای ساده در اثر، برای بیان و انتقال مفاهیم و معانی عمیق و کاربردی موجود در ضرب المثلها و همچنین به منظور ارتباط با مخاطب و در نتیجه ثبت اطلاعات و محتوا در ذهن ایشان به جذب مخاطب میپردازد.
وی تصریح کرد: برای تولید پویانمایی «مثلنامه» زبانی ساده و امروزی بهکارگرفته شده در عین حال انتقال آموزههایی که در محتوای هر یک از ضرب المثلها قرار دارد نکاتی کاربردی در زندگی مخاطبان بوده و زمینه محتوای با کیفیت را فراهم میکند.
این کارگردان، کیفی سازی تولیدات پویانمایی را مهم خواند و بیان کرد: کیفیت اثر تولیدی یکی از نکاتی بوده که همواره در فرآیند ساخت، مد نظر قرار میگیرد، زیرا این امکان را به پویانمایی میدهد تا آثار تولیدشده علاوه بر استفاده در داخل کشور بتواند ارزآوری داشته و به سایر کشورهای منطقه نیز فروخته شود؛ در عین حال معرف فرهنگ کشور ما نیز باشد. امروز در سطح بینالملل کشورها را با عنوان فرهنگ و پیشینه آنها میشناسند. حتی برخی از کشورها تلاش دارند تا فرهنگ نهچندان مشخص خود را به جهان ارائه کنند.
جعفریکیا عوامل موثر در معرفی ضربالمثلها را مورد ارزیابی قرار داد و تاکید کرد: چون در گذشته نقل قولها و ضرب المثلها، پای کرسی پدر بزرگها و مادربزرگها بیان و از زبان بزرگترها مطرح میشد، برای مخاطبان آشنا بود، بنابراین ضرب المثلها بیشتر تکرارشده و رواج داشت، جامعه آنها را بهتر میشناخت. امروزه با محدود شدن ارتباط خانوادهها با یکدیگر و تحولاتی که در عرصه محیط مجازی شکل گرفته و کمبود مطالعه در این حوزه همزمان تغییر و تاثیر قابل تامل را بر روند آگاهی نسل جوان از ضربالمثلها داشته است؛ بنابراین ضربالمثلها کمتر به گوش کودکان و نوجوانان میرسد و بالطبع آگاهی در مورد آنها نیز کمتر شده است.
این کارگردان مجموعه «مثلنامه» را از بعد فنی در حوزه انیمیشن مورد بررسی قرار داد و تاکید کرد: توجه به گرافیک و المانهای دورههای تاریخی و انتخاب داستان و دیالوگهای مناسب و همینطور بخشهای موزیکال در این گونه آثار گزینههای مهم و تاثیرگذار در کیفیت تولید پویانمایی بوده و دیده شدن اثر را به دنبال دارد.
وی آسیبهای موجود در روند تولید پویانمایی را مطرح و اظهار کرد: بروکراسی حاکم بر روند تایید و تثبیت ایده برای ساخت پویانمایی یک چالش برای تولیدکنندگان اثر است. وقتی قرار است طرحی به فیلمنامه تبدیل شود میبایست یک مسیر طولانی را پشت سر بگذارد. ایده به سیناپس بدل میشود، برای تایید ارسال شده اطلاحات ابلاغ میشود سپس فیلم نامه نوشته میشود و برای تایید ارسال میشود، در برگشت بار دیگر فیلمنامه با جزئیات تمام مورد بازنگری قرار میگیرد و این رفت و برگشتها زمان و انرژی بسیاری را به هدر میدهد تا در نهایت یک قسمت از یک مجموعه انیمیشن تولید شود. این پرسه طاقت فرسا بوده و دشواریهای بسیاری را پیش پای تولید کنندگان پویانمایی قرار میدهد. هر چند که به حساسیتهای آموزشی و تربیتی مخاطب هدف یعنی کودک و نوجوان واقف هستیم و میبایست طیف وسیعی از سلیقهها را مد نظر قرار داد.
جعفری کیا آسیبهای حوزه انیمیشن را مورد بررسی قرار داد و افزود: ورود سرمایهگذاران خصوصی به میدان انیمیشن نکتهای مهم محسوب میشود، زیرا تلویزیون به لحاظ بودجه محدودیتهای مشخصی دارد. نکته دیگر اینکه حمایت از تولیدات انیمیشنی بسیار مهم است، اما همه این نکات به دغدغه عرصه هنر برای تولید انیمیشن معطوف میشود.
این کارگردان تصریح کرد: اگر میبینیم در عرصه جهانی برخی از فیلمها و یا سریالهای تاثیرگذار انیمیشن ساخته میشود، به علت توجه بسیار به این حوزه، برنامه ریزی مناسب و وجود بودجههای هنگفت برای ساخت آنها است چرا که زیرساختها و هدفگذاریهای ویژهای برای این منظور شکل گرفته است. رشد عرصه انیمیشن در سطح جهان با سرعت و با توانمندی ویژه در حال حرکت است و نباید از آن دور ماند.
وی به توان داخلی در ساخت پویانمایی و بهرهبرداری از ادبیات غنی ایرانی اسلامی اشاره و تاکید کرد: کشور ما، هنرمندان توانمند در ساخت پویانمایی را دارد در عین حال از یک فرهنگ غنی بهره برده است. پس دغدغهمندی در این عرصه، میتواند به ریل گذاری بینجامد. اینکه چگونه این فرهنگ غنی کشور را در عرصه جهانی معرفی کنیم بسیار مهم است و این کار نیازمند سرمایهگذاری و هدفگذاری است.
جعفری کیا گفت: ما سازندگان انیمیشنی داریم که سالها در این عرصه فعال بوده اند و عموما افرادی تحصیلکرده و کاربلد و با سابقه هستند و خطوط قرمز این حوزه را به خوبی میدانند پس اعتماد به آنها میتواند به رشد و توسعه پویانمایی کمک فراوانی کند و زمینه را برای بالا بردن میزان بهرهوری افزایش دهد.
وی تاکید کرد: زمانی صحبت از کیفیت به میان میآید که محتوا در کنار اجزای سازنده (فرمال) و کیفیتهای بصری قابل قبول، عناصر تشکیل دهنده یک پویانمایی را تشکیل دهد، اما در این میان نقش تبلیغات در بستر تلویزیون و سایر رسانهها هم نکتهای بسیار مهمی است. زمان و دفعات پخش پویانمایی از شبکههای مختلف تلویزیون تاثیر انکار ناپذیر در دیده شدن اثر و همذات پنداری مخاطب دارد، بدین ترتیب تلاشها و زحمات عوامل تولید، دیده شده و کار با اقبال بیشتری روبرو خواهد شد.