چهرههایی که اصفهان را نوشتند-۱۰
«باقر آیتاللهزاده شیرازی» چگونه میراث اصفهان را از بنا به اندیشه پیوند زد؟
اصفهان- مهدی حجت، نویسنده و استاد دانشگاه، اصفهان را یکی از مهمترین میدانهای شکلگیری اندیشه باقر آیتاللهزاده شیرازی میداند و معتقد است که وی در این شهر تنها به حفاظت از بناها نپرداخت، بلکه نگاه تازهای به میراث و نسبت آن با زندگی امروز شکل داد. به گفته حجت، تجربههایی مانند توحیدخانه، نمونهای روشن از این رویکرد بود.
سرویس استانهای خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) – کوروش دیباج: باقر آیتاللهزاده شیرازی را نمیتوان تنها در شناسنامهای حرفهای با عنوان معمار، مرمتگر، پژوهشگر یا مدیر میراث فرهنگی خلاصه کرد. اهمیت او بیش از آنکه در تعدد مسئولیتها و پروژههایش باشد، در تغییری است که در نسبت جامعه ایرانی با میراث گذشته ایجاد کرد؛ تغییری که از شناخت و مستندسازی آغاز میشد و به فهم، حفاظت و بازخوانی میراث برای زندگی امروز میرسید. از این منظر، بازخوانی شیرازی در سالروز درگذشتش، بازگشت به یک نام در تاریخ میراث فرهنگی نیست؛ بازگشت به یک مسئله همچنان زنده در فرهنگ ایران است: ما با گذشتهای که به ارث بردهایم چه میکنیم؟
شیرازی از معدود چهرههایی بود که میان معماری، تاریخ، مرمت، آموزش، پژوهش و نشر مرزی قطعی نمیکشید. در کارنامه او، بنا و بافت تاریخی در کنار کتاب و مقاله معنا پیدا میکرد و پژوهش، مقدمهای برای مداخله مسئولانه در میراث بود. به همین دلیل، بخشی از میراث او را باید نه در بناهایی که در آنها مداخله کرد، بلکه در ادبیاتی جستوجو کرد که برای سخن گفتن درباره میراث فرهنگی پدید آورد؛ ادبیاتی که بخش مهمی از آن در مجله «اثر» مجال بروز یافت و همچنان ظرفیت بازخوانی و پژوهش دارد.