اقتصاد۲۴- هنوز مرکب امضای موافقتنامه موسوم به «یادداشت تفاهم اسلامآباد» در اواخر خردادماه خشک نشده بود که غرش دوباره موشکها در بنادر جنوبی ایران و تنگه هرمز، نقشه راه صلح شکننده بهار را خاکستر کرد. اعلام رسمی دونالد ترامپ در ۱۷ تیرماه مبنی بر پایان یافتن آتشبس موقت، به دنبال تنشهای شدید بر سر پروتکلهای ناوبری و وضع عوارض ترانزیتی از سوی ایران در تنگه هرمز، منطقه را وارد فاز جدیدی از اصطکاک نظامی مستقیم کرده است.
با اجرای مجدد محاصره دریایی بنادر ایران از سوی نیروی دریایی آمریکا از ۲۴ تیرماه و تشدید حملات هوایی سنگین به زیرساختهای هرمزگان و خوزستان، این پرسش اساسی در صدر تحلیلهای رسانههای جهان قرار گرفته است که آیا خاورمیانه به سمت یک جنگ فراگیر و بیبازگشت حرکت میکند، یا طرفین مجدداً به پشت میزهای مذاکره برخواهند گشت؟ بیانیه دیشب محمدباقر قالیباف در تهران نیز نشان داد که اوضاع چندان به نفع دیپلماسی نیست. ساعاتی پیش از انتشار این بیانیه در فضای رسانهای و مجازی شایعه شده بود که او قرار است خروج از تفاهم اسلام آباد را رسما اعلام کند. رئیس مجلس حالا مامور به ثمر رساندن مذاکرات با آمریکا نیز شده، در بیانیه مذکور، اما یکی در زد و یکی به تخته. او هم تاکید کرد که باید آماده نبرد باشیم و هم گفت که به دیپلماسی ادامه میدهیم. نگاهی گذار به مواضع او، اما نشان داد که وزن نبرد سنگینتر است.
در این شرایط، رصد و تحلیل خروجی رسانهها و اندیشکدههای ارشد بینالمللی نشان میدهد که بر خلاف ظاهر پرهیاهو و ملتهب جبههها، آنچه در عمق این بحران جریان دارد، نه اشتیاق به یک رویارویی تمامعیار، بلکه یک «بنبست استراتژیک» دوطرفه است که در آن نه ابزار نظامی کارکرد نهایی خود را دارد و نه ابزار دیپلماسی قادر به گرهگشایی است.